NUÔI DƯỠNG VÀ PHÁT HUY NĂNG KHIẾU HÔI HOA CỦA CON

Những ai có con lứa tuổi mầm non đều có một bộ sưu tập vô giá các bức vẽ, tô màu hoặc những bộ sưu tập cắt dán của con ở trên cửa tủ lạnh hoặc trên bàn làm việc của mình. Bé có vẽ chưa đẹp đi nữa thì với chúng ta, những tác phẩm ấy đều quý giá, tuy nhiên thực tế mà nói, có một số bé vẽ đẹp thật sự, nổi trội trong cách bố cục, dùng màu...
Dù con bạn chỉ đơn giản muốn thể hiện mình hay có tài năng thật sự thì dưới đây là 14 cách mà bạn có thể giúp con nuôi dưỡng niềm đam mê hội họa:

1. Đầu tư cho nghệ thuật

Hãy chuẩn bị cho con bút chì, bút màu, màu nước, đất nặn, các miếng xốp, giấy, bìa… đây là những thứ dễ mua, hoặc bạn rất dễ tìm được sẵn trong nhà mình.

Ở tuổi này, bé rất dễ bị ngợp, bối rối nếu cùng một lúc có quá nhiều lựa chọn. Vì vậy, nếu lần này bạn muốn cho con nghịch với giấy, keo dán và những cục bông thì hãy để dành màu vẽ cho lần sau.

2. Khuyết khích nhưng không áp đặt
Có thể con của bạn chỉ thích vẽ màu, còn dửng dưng ngay lập tức khi bạn đưa cho bé đất nặn. Điều đó là bình thường thôi. Sự “chung thủy” như vậy là điều phổ biến của lứa tuổi này. Bạn cứ cho con tiếp xúc với nhiều dạng nghệ thuật khác nhau, luân phiên cất thứ này, bày thứ kia ra để khiến bé thích thú, rồi để bé tự mình chọn lựa.

3. Cho con tự do sáng tạo
Trẻ mẫu giáo thường có những ý tưởng riêng thể hiện qua những tác phẩm nghệ thuật của mình. Những đứa trẻ có năng khiếu lại đặc biệt không thích làm theo hướng dẫn mà thích đi theo cảm hứng của mình hơn. Bạn nên giúp con thể hiện ý tưởng của mình; chẳng hạn nếu bé muốn tạo mây, bạn hãy đưa cho bé cọ lớn hoặc đưa cho bé vài cục bông, nhưng hãy chỉ dừng lại ở đó, con bạn sẽ cho bạn biết nếu bé cần thêm trợ giúp.

(Ảnh: Corbis)

4. Tránh trở thành nhà phê bình
Hãy nhận xét, đóng góp cho tác phẩm của con, chẳng hạn như “Hôm nay con thích dùng màu đỏ nhỉ,” thay vì chỉ trích hoặc tâng bốc con kiểu như tranh của con đẹp đến nỗi đem đi triển lãm được rồi. Đó là cách mà bạn giúp con cảm thấy thoải mái sáng tạo, thử những điều khác lạ mà không bị áp lực phải làm hài lòng bạn hoặc ai khác.

5. Nói chuyện với con về những tác phẩm của bé
Theo nhận định của chuyên gia, trẻ nhỏ luôn có những câu chuyện đi cùng với bức tranh mà bé vẽ. Vậy nên thay vì hỏi, “Con vẽ cái gì vậy?” như rất nhiều cha mẹ khác, bạn có thể hỏi, “Các bạn mèo đang làm gì trong bức tranh của con thế?” Một câu hỏi mở sẽ giúp bạn hiểu hơn về cách con nhìn nhận thế giới.

6. Đừng cố gắng sửa lỗi con
Đừng cố gắng chỉnh lại các tỉ lệ trong tranh của con, chỉ cho bé vẽ thế nào mới đúng. Bạn hãy tuân theo quy tắc: chỉ giúp khi đươc nhờ, còn không hãy để bé tự do.

Nếu con cần giúp đỡ, bạn có thể cùng sáng tạo với bé. Chẳng hạn bạn có thể nặn một quả bóng hoặc nặn đất sét thành dải rồi xem con sẽ làm gì tiếp theo. Đây là một cách tốt để bạn tham gia cùng con mà không áp đặt bé hoặc tạo nên thứ gì đó quá “hoàn hảo” khiến bé bị áp lực trong lần tới tự chơi một mình.

7. Ghi nhận và trưng bày tác phẩm của tất cả các con
Việc bố mẹ chỉ để tâm đến 1 đứa bé tài năng hơn có thể làm ảnh hưởng đến lòng tự trọng của những đứa con khác trong gia đình, hoặc khiến chúng mất đi niềm yêu thích với nghệ thuật. Và nếu bạn có 1 đứa con có tài, hãy nhớ dạy bé biết tôn trọng những sáng tạo của người khác, vì nghệ thuật vốn phong phú, có thể được tiếp cận và thể hiện theo nhiều cách khác nhau.

8. Tìm chỗ cho con thực hiện các ý tưởng lớn
Hãy tìm hiểu thông tin về các lớp vẽ, làm gốm, hoặc bảo tàng cho trẻ em để bạn có thể cho con đến và tham gia thực hiện các dự án nghệ thuật lớn không có điều kiện làm tại nhà.

9. Đưa con đến các phòng tranh, bảo tàng nghệ thuật…
Bạn cần lưu ý trước một số điều như: đừng chọn đi vào giờ cao điểm, đừng mong con sẽ dành hàng giờ trầm trồ chiêm ngưỡng các kiệt tác, và hãy ưu tiên cho những nơi mở cửa tự do để bạn không bị áp lực bắt con phải xem cho đáng đồng tiền.

Sau đó, hãy chọn những chương trình mà bạn nghĩ có thể thu hút sự chú ý của trẻ nhỏ. Bạn có thể đem theo ít giấy và bút màu để con có thể vẽ lại tại chỗ khi có cảm hứng.

10. Cùng nhau xem những cuốn sách ảnh
Bạn nên tìm những cuốn sách ảnh về nghệ thuật để xem cùng với con. Hoặc các bạn có thể cùng xem những tranh minh họa trong sách và cố gắng nhận ra người nghệ sỹ đã dùng dụng cụ gì, kỹ thuật gì để tạo nên tác phẩm đó - bút chì, bút mực, màu nước, đồ họa máy tính… Cách này có thể truyền cảm hứng cho con sáng tác một tác phẩm nghệ thuật riêng của bé.

11. Cùng xem nghệ sỹ sáng tạo
Bạn có thể dẫn con đến những hội chợ đường phố, triển lãm hoặc những studio để bé tận mắt nhìn thấy những nghệ sỹ làm việc. Bé sẽ hiểu rằng việc vẽ tranh không chỉ dành cho trẻ em mà còn là một nghệ thuật theo đuổi cả đời.

(Ảnh: Corbis)

12. Dự án nghệ thuật trong đời sống hàng ngày
Chẳng hạn khi đưa con ra sân chơi, bạn có thể cho bé cầm theo phấn để vẽ khi đã chán các trò chơi; hoặc bạn cùng con tìm những thứ trên bãi biển hoặc trong rừng, mang về nhà để cùng làm tranh cát hoặc làm tranh ghép từ những mẩu cành, lá; bạn cũng có thể cho con thể hiện sáng tạo của mình như trang trí chiếc bánh quy thành hình khuôn mặt…

13. Hãy cởi mở với những ý tưởng lạ
Trẻ nhỏ có thể dùng các chất liệu nghệ thuật bình thường theo cách mới lạ, hoặc muốn sáng tạo với những thứ khác thường. Ví dụ như con bạn có thể thích vẽ trên vải hơn là trên giấy, hoặc bé thích xếp hình bằng những chiếc bát, hộp đựng thức ăn thay vì hộp giấy rỗng... Tốt nhất bạn hãy làm rõ các giới hạn mà con không được nghịch tới - chẳng hạn như quần áo của bé - còn lại thì hãy để bé thoải mái.

14. Chấp nhận những sai lầm

Có nhiều tác phẩm tuyệt vời đã được hình thành khi mọi thứ không đi theo kế hoạch, vậy nên bạn hãy khuyến khích con thử những điều mới lạ, cho con biết rằng dù có làm sai cũng không sao, bé đừng ngại thử thách mình vì sợ thất bại. Hãy khuyến khích bé con cầu toàn của bạn khám phá.

Cho dù chỉ là một đứa trẻ mầm non thích vẽ nguệch ngoạc hay một mầm non nghệ thuật tương lai thì bé cũng đều nhạy cảm trước những lời chỉ trích và thích được khen. Nếu con bạn hỏi, “Mẹ có thích bức vẽ của con không?” hãy hỏi lại bé rằng ,“Vậy con có thích nó không?” Thông thường đứa trẻ nào cũng thích những gì do chính mình làm ra, bạn hãy nhắc cho con nhớ rằng chính bé là người quan trong nhất mà bé cần làm hài lòng.

Nguồn: http://www.webtretho.com

XEM THÊM

10 BƯỚC DAY TRẺ CÁCH ĐOC

Giống như vai trò của một giáo viên thực sự, dạy trẻ biết đọc là một trong những niềm đam mê lớn nhất của tôi. Tuy nhiên, không phải đứa trẻ nào cũng bắt đầu đọc cho tới khi chúng 6 tuổi, tôi không muốn bố mẹ cảmthấy áp lực cho rằng đứa trẻ 3 tuổi của họ cần phải biết đọc. Tuy nhiên, thông tin tôi chia sẻ dưới đây là những thông tin cần thiết và hi vọng sẽ có lợi cho trẻ con ở mọi lứa tuổi, liệu rằng trẻ của bạn có thực sự sẵn sàng đọc hay là không. Đừng cố áp dụng tất cả các chiến lược dưới đây 1 lần, cũng đừng nên áp đặt rằng trẻ của bạn phải làm được mọi thứ ngay lập tức. Đây là một quá trình hay đơn giản chỉ là những thông tin bổ ích cho bạn áp dụng chỉ khi trẻ con thực sự sẵn sàng với việc đọc.

1. Hãy đọc cho trẻ nghe
Dạy trẻ biết đọc thực sự là một quá trình ngay từ khi bạn còn thai nghén. (Tôi thực sự không hoàn toàn đồng ý với phương pháp dạy trẻ tập đọc bằng flashcard). Bạn hãy bắt đầu việc đọc sách với con trong những ngày tháng chờ đợi chào đón con ra đời. Đây không chỉ là khoảnh khắc đặc biệt dành cho cả hai mà nó còn giúp nuôi dưỡng tình yêu của con dành cho những cuốn sách. Niềm yêu thích là động lực lớn nhất giúp trẻ thành công hơn trong việc đọc khi ở độ tuổi đến trường. Nếu trẻ không học cách yêu thích đọc sách ngay từ bé, khả năng của bé sẽ bị giảm sút rất nhiều.
Nên đọc bao nhiêu cho trẻ điều đó phù thuộc vào bạn và gia đình, nhưng mục tiêu vẫn nên để bé đọc từ 3-4 cuốn mỗi ngày, ngay cả khi trẻ còn rất bé. Khi trẻ dần lớn lên và có thể ngồi lâu hơn, cả gia đình hãy thiết lập mục tiêu cùng nhau đọc ít nhất 20 phút mỗi ngày.
Sau đây là một vài gợi ý các loại sách phù hợp với trẻ. Tuy nhiên không phải bắt buộc trẻ đọc tất cả, hãy cứ cho trẻ đọc theo nhu cầu của bé
Trẻ 1 tuổi: Bài hát ru, Sách bìa bảng (với hình ảnh thực tế), Sách vải(với kết cấu khác nhau), sách bài hát
Trẻ từ 1-3 tuổi: sách ghép vần, sách nhạc, truyện ngắn bằng tranh
Trẻ từ 3-5 tuổi: Sách chữ cái alphabet, sách nhạc, sách tranh ảnh, sách ghép vần.

2. Đặt câu hỏi
Đặt câu hỏi trong quá trình đọc sách không chỉ là cách tuyệt vời khuyến khích trẻ tương tác với cuốn sách, nó còn là cách hiệu quả giúp phát triển khả năng hiểu những gì chúng đang đọc. Bạn biết đấy, nếu mục đích của việc đọc chỉ là để trẻ nhận biết âm vần thì chúng ta đã sai lầm. Ngay cả khi trẻ có thể giải mã được các con chữ, đọc lưu loát nhưng chúng vẫn có thể không hiểu được mình đang đọc gì. Nếu trẻ không hiểu những gì chúng đang đọc thì việc đọc trở nên vô nghĩa.
Nếu trẻ nhà bạn vẫn còn bé, hãy hỏi trẻ những câu hỏi như “Con có thấy con mèo không” trong khi chỉ vào hình ảnh con mèo. Điều này không chỉ giúp phát triển từ vựng cho bé mà còn khuyến khích sự tương tác giữa bé và quyển sách.
Khi trẻ lớn hơn, hãy hỏi trẻ những vấn đề trong quyển sách, làm tiếng con mèo kêu trong khi trẻ nhìn vào cuốn sách.
Khi trẻ khoảng 2-3 tuổi, hãy bắt đầu đặt câu hỏi trước, trong và sau khi đọc sách. Hãy chỉ cho trẻ bìa của cuốn sách và hỏi trẻ cảm nhận về nó. Trong khi đọc, hãy hỏi trẻ nghĩ về chuyện gì sắp diễn ra, tại sao trẻ lại đưa ra sự lựa chọn như vậy. Nếu trẻ đưa ra dự đoán về một cảm xúc mạnh, hãy nhận biết nó và hỏi trẻ đã từng có cảm nhận đó chưa (để tạo sự kết nối cho trẻ). Sau khi đọc, hỏi trẻ xem liệu rằng những dự đoán của trẻ có trở thành hiện thực không và hỏi về những điều trẻ nhớ được những chuyện gì đã xảy ra trong cuốn sách.

3. Hãy trở thành một hình mẫu cho trẻ về việc đọc sách
Ngay cả khi con bạn có niềm say mê với những cuốn sách từ khi rất bé, nhưng niềm say mê đó sẽ bị suy giảm nhanh chóng nếu trẻ không nhìn thấy hình mẫu về việc đọc sách trong nhà. Nếu bạn không phải là người ham đọc sách, nhưng hãy nỗ lực cố gắng để trẻ nhìn thấy bạn đọc sách ít nhất là một vài phút mỗi ngày. Đọc báo, sách nấu ăn, tiểu thuyết… tùy thuộc vào bạn. Hãy để trẻ nhận thấy rằng đọc sách là việc người lớn cần phải làm. Nếu bạn có bé trai, hãy chia sẻ đoạn văn này với chồng của bạn. Con trai muốn nhìn thấy bố của chúng đọc sách vì nó không phải là một cái gì đó mà chàng trai trẻ tràn đầy năng lượng tự nhiên dễ làm.
Với vai trò là cha mẹ, chúng ta thường chở che, làm tất cả những gì mà chúng ta cho là một đứa trẻ nên làm để thành công. Nhưng chúng ta quên rằng, trẻ con thường học từ những ví dụ điển hình. Cầm cuốn sách và đặt xuống…sẽ giúp ích cho trẻ học theo.

4. Nhận biết chữ cái một cách tự nhiên
Trước khi đứa trẻ chúng ta ra đời, chúng ta viết, vẽ những chữ cái tên con lên chiếc cũi như một cách trang trí đặc biệt. Tôi sẽ không bao giờ biết được rằng những chữ cái bằng gỗ đó lại là một động lực học to lớn đối với đứa trẻ như vậy. Vào khoảng 2,5 tuổi, đứa trẻ bắt đầu hỏi những chữ cái từ tên nó. Đấy là cách đứa trẻ học cách đánh vần tên của mình … và nó có thể đánh vần tên của anh trai vì nó cũng cảm thấy thú vị với những chữ cái đó. Về mặt kĩ thuật thì điều này được gọi là “môi trường chữ in” và bao gồm tất cả những gì hiện hữu xung quanh ta như biểu tượng thức ăn nhanh, tên nhãn hàng, biểu tượng giao thông, áo quần, báo…
Thông thường, chúng ta luôn bắt trẻ học tên các chữ cái ở một độ tuổi nhất định. Chúng ta mua các bộ flashcard hay DVDs một cách bắt buộc để dạy trẻ học chữ cái. Chúng ta bắt một đứa trẻ 2 tuổi phải ngồi từng phút, từng phút một cho đến khi học hết. 
Đừng mua những thứ đó sẽ giúp trẻ của bạn phát triển và tận dụng các “khoảnh khắc học tập” tự nhiên nhất. Tâm trí của trẻ em giống như bọt biển và chắc chắn có khả năng ghi nhớ các bảng chữ cái từ việc bắt buộc học, nhưng đó không phải là phương pháp hiệu quả nhất mà sẽ cho kết quả lâu dài tốt nhất. Con bạn sẽ tò mò về các bản chữ in nó thấy xung quanh mình và sẽ đặt câu hỏi. Đó là cơ hội của để bạn chỉ ra những ứng dụng thực tế của các chữ cái mà thực sự có ý nghĩa thực sự với trẻ.
Đừng hiểu nhầm ý tôi và cho rằng học bảng chữ cái là không quan trọng. Nó thực sự quan trọng nhưng phương pháp chúng ta dạy trẻ học nó còn quan trọng hơn. Luôn luôn ghi nhớ rằng mục tiêu cuối cùng của chúng ta là thúc đẩy con yêu đọc sách cả đời, không phải là một con người chỉ đơn giản là đã thuộc lòng mà không cần biết ý nghĩa.

5. Kết hơp các giác quan phát triển cho trẻ
Trẻ con học tốt nhất khi kết hợp nhiều giác quan hoặc các khu vực phát triển. Đó là lý do tại sao học tập kết hợp thực hành duy trì lâu hơn và có ý nghĩa ứng dụng hơn. Một khi con bạn đã thể hiện một quan tâm đến chữ cái và bạn đã bắt đầu sử dụng môi trường tự nhiên để xác định những chữ cái, hãy bắt đầu thực hiện các hoạt động liên kết càng nhiều giác quan càng tốt. Hãy nhớ rằng việc học tên chữ là gần như không quan trọng như học tập các âm cho trẻ.
Có rất nhiều cách để kết hợp những vùng phát triển liên quan đến khả năng nhận biết chữ cái và kĩ năng đọc. Bảng chữ cái thủ công cho con bạn cơ hội để tìm hiểu hình dạng của chữ cái cùng với những âm thanh nó làm ra nó trong khi việc kết hợp sử dụng kỹ năng vận động trong quá trình cắt, dán, và tạo ra! Chơi trò chơi có liên quan đến các kỹ năng vận động thô (như tung túi đậu trên chữ cái phù hợp) cũng là cách tuyệt vời để giúp trẻ di chuyển. Tất nhiên, mọi trẻ em yêu bài hát và giai điệu! Tiến hành thống kê những điểm mạnh và những niềm yêu thích trong các lĩnh vực để đưa ra những hoạt động phù hợp.

6. Phân loại sách
Khi con bạn lên 5 và có thể nhận ra sự khác biệt giữa thực tế và sự tưởng tượng, chúng ta hãy bắt đầu giúp trẻ hiểu về nhiều thể loại sách ngay trong quá trình bạn và con đọc sách cùng nhau. Điều này có vẻ phức tạp, nhưng nó thực sự không. Có khoảng 5 thể loại sách khác nhau dành cho trẻ của bạn. Tất nhiên bạn có thể sử dụng "loại" chứ không phải là "thể loại" nếu đó là dễ dàng hơn để nhớ.
• Chuyện không hư cấu (câu chuyện thực tế hoặc sự kiện về động vật, địa điểm, con người, vv) 
• Chuyện hư cấu(tạo niềm tin, có thể không xảy ra trong cuộc sống thực vì ma thuật, hay động vật nói chuyện, vv) 
• Fiction thực tế (một câu chuyện hư cấu, nhưng nó có thể xảy ra trong cuộc sống thực, vì các nhân vật và tình huống đáng tin cậy) 
• Sách bảng chữ cái 
• Sách nhạc
Khi trẻ em phân loại một cuốn sách vào một thể loại nào đó, chúng đầu tiên phải tóm tắt cuốn sách trong đầu và gựi nhớ chi tiết trong đó. Sau đó,chúng phải sử dụng thông tin đó để quyết định loại thể loại sách đặc biệt phù hợp. Cuối cùng, con của bạn sẽ được nhớ lại chi tiết từ cuốn sách khác trong cùng thể loại, tạo các kết nối giữa cả hai. Hoạt động đơn giản này có thể mất 5-10 giây thời gian của bạn sau khi đọc một cuốn sách nhưng chắc chắn sẽ phát triển sự suy nghĩ và xử lý trong đó não trẻ!
Ngoài ra, điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả các sách sẽ phù hợp với một trong những thể loại này, đặc biệt là những cuốn sách liên quan đến phát âm. Chúng ta chỉ nên áp dụng bài tập này với các sách văn học chất lượng cao của trẻ em, không phải với những cuốn sách đang cố gắng giúp con phát âm. Hầu hết các truyện tranh được tìm thấy trong thư viện của trẻ em sẽ phù hợp với một trong những thể loại này. 
Hãy nhớ rằng, mục tiêu của chúng ta là giúp trẻ học cách hiểu những gì chúng đang đọc ... thay vì nếu chỉ đọc không sẽ giúp ích rất ít cho trẻ. Khi chúng ta khuyến khích con trẻ suy nghĩ và xử lý các cuốn sách chúng ta hãy cùng đọc lại với trẻ.

7. Từ đồng âm 
Để đơn giản, nhóm từ là những từ có cùng vần điệu. Dạy trẻ nhóm từ đồng âm là một hoạt động nhận thức ngữ âm giúp trẻ em xem các mẫu trong việc đọc. Đây là một kỹ năng quan trọng vì nó cho phép trẻ em để bắt đầu "đọc" bằng cách nhóm các bộ ký tự trong một từ. Phần đầu tiên của một từ được gọi là sự âm đầu và phần cuối của từ đó thuận tiện gọi là âm cuối. Từ đồng âm là những từ có cùng âm cuối với nhau
Một khi con của bạn nhận ra từ "lau", sau đó ông sẽ có một lợi thế để đọc tất cả các từ khác có cùng vần “au” bởi vì chỉ có một vài chữ cái đang thay đổi. Thêm vào đó, nhận thức từ đồng âm là một kỹ năng ngôn ngữ tuyệt vời bên trong bản chất

8. Nhận thức âm vị và ngữ âm
"Âm vị" là những âm thanh nhỏ nhất trong ngôn ngữ. Những âm thanh được tạo thành từ các phụ âm, nguyên âm ngắn, nguyên âm dài và chữ ghép. "Nhận thức về âm vị" bao gồm học những âm thanh và làm thế nào để vận dụng chúng trong một từ. 
Ngữ âm bao gồm việc học cách đánh vần những âm thanh và nắm vững các quy luật. Ngữ âm là một thành phần quan trọng của việc đọc / chính tả, nhưng nó không bao giờ nên là trọng tâm chính. Một lần nữa, chúng ta đang tìm cách để cân bằng "chương trình" để trẻ có thể biết đọc và hiểu là kết quả cuối cùng. Học tập các quy tắc của ngữ âm chỉ đơn giản là một công cụ giúp một đứa trẻ học để giải mã và đánh vần. 

9 . Giải mã
Giải mã thường được gọi là "âm thanh." Đây là một yếu tố quan trọng trong việc dạy con của bạn để đọc, nhưng chắc chắn nó không phải là quan trọng nhất. Khi con bạn biết những âm thanh mỗi chữ cái làm (được giảng dạy trong thực tế, tình huống có ý nghĩa), bé đã sẵn sàng để bắt đầu ghép các từ với nhau. Khi nhìn vào một từ ngắn, khuyến khích bé những âm riêng biệt và sau đó ghép chúng lại với nhau
Khi trẻ giải mã các từ với tần suất nhiều hơn, chúng sẽ trở nên thành thạo hơn trong tự động xác định từ đó. Đôi khi công việc này là tẻ nhạt, vì vậy điều quan trọng là phải tìm cách sáng tạo để làm cho nó vui vẻ. 

10. Những từ phổ biến và quan trọng.
Những từ phổ biến thường rất khó để giải mã ra từng từ bởi chúng không có quy luật gì cả. Bởi vì điều này, trẻ phải được ghi nhớ. Như tôi đã chia sẻ với bạn trước đây, tôi không phải là một người ủng hộ việc học thuộc lòng cho học tập bởi vì tôi cảm thấy nó chỉ sử dụng mức thấp nhất của quá trình nhận thức. Tuy nhiên, việc ghi nhớ những từ này để cho con của bạn để trở thành một người đọc thông thạo. 
Tóm lại, 10 cách trên đây là một số gợi ý thực tế bạn có thể thực hiện hàng giúp trẻ biết đọc. Rõ ràng, bạn không thể thực hiện tất cả những lời khuyên với trẻ em ở mọi lứa tuổi, vì vậy sử dụng những gì chúng ta cho là là tốt nhất cho con 
• Đọc cho con bạn mỗi ngày!
• Đặt câu hỏi con bạn trước, trong, và sau khi đọc.
• Hãy để con bạn nhìn thấy bạn đọc.
• Tìm kiếm các chữ cái trong khi ra ngoài và trong môi trường xung quanh bạn.
• Khi dạy chữ và âm thanh, liên kết càng nhiều giác quan càng tốt.
• Đọc nhiều sách và làm một trò chơi của thể loại đoán.
• Hãy sử dụng vần điệu vui vẻ!
• Làm việc với âm thanh chữ cái và điều khiển chúng trong vòng từ (nhận thức ngữ âm)
• Khuyến khích con bạn nghe được các từ ngắn (phụ âm, nguyên âm, phụ âm).
• Thực hành ghi nhớ một vài từ thông dụng mỗi ngày.
• Trên tất cả, hãy cùng nhau vui vẻ.

Nguồn: Yêu con(lược dịch)
https://www.facebook.com/yeuthuongco...type=1&theater

XEM THÊM

KHẮC PHỤC CHỨNG ĐÁI DẦM CHO TRẺ NHỎ

Chứng đái dầm là rối loạn thói quen thường gặp nhất ở trẻ nhỏ. Chứng bệnh này thường xảy ra vào ban đêm. Ở tuổi lên 5, đa số trẻ em đã biết giữ được mình khô ráo cả ban ngày lẫn ban đêm. Nhưng nếu khi lên 7 tuổi mà trẻ vẫn bị đái dầm thì có thể coi là bất thường và có thể do trẻ bị căng thẳng về mặt tâm lý tình cảm. Tình hình sẽ trở nên tốt hơn nếu trẻ hết căng thẳng.

Các loại đái dầm của trẻ

• Chứng đái dầm ở trẻ nhỏ thường được chia ra làm 2 loại:

Đái dầm tiên phát:

• Tức là trẻ đái dầm từ bé đến lớn và liên tục, chiếm khoảng 90% các ca bệnh đái dầm.

Đái dầm thứ phát:

• Có một khoảng thời gian trẻ không đái dầm nhưng sau đó lại mắc chứng đái dầm.

Do di truyền:

• Một số gia đình bố hoặc mẹ có tiền sử bị bệnh đái dầm, thì có khoảng 40% con cái họ cũng bị bệnh đái dầm, còn nếu trong một gia đình có cả bố lẫn mẹ bị măc bệnh đái dầm thì sẽ có khỏang 70 – 75% con cái họ sẽ bị mắc chứng này.

Nguyên nhân trẻ hay đái dầm đêm

• Hiện nay người ta vẫn chưa xác định được nguyên nhân rõ ràng của chứng đái dầm, nhưng có thể do rất nhiều các nguyên nhân sau:

Nguyên nhân về thể chất:

• Do có vấn đề về mặt sinh lý, những dị tật bẩm sinh của bàng quang; khả năng phát triển bàng quang không tốt, hay bàng quang nhỏ quá; không kiểm soát được cơ của ống dẫn tiểu; nhiễm trùng đường tiểu; không kiểm soát được cơ bàng quang hoặc do chậm phát triển hệ thống thần kinh; động kinh vào ban đêm…
• Khi bàng quang đã đầy nước tiểu mà bệnh nhân vẫn chưa muốn thức giấc, sẽ dẫn đến đái dầm. Các bậc phụ huynh thường than phiền rằng con cái ngủ say quá nên đái dầm. Nhưng sự thực đái dầm không liên quan tới giấc ngủ. Nếu chúng thức giấc kịp thời để đi tiểu thì sẽ đỡ bị đái dầm hơn.

Nguyên nhân về cảm xúc:

• Đái dầm đôi khi là vấn đề liên quan đến cảm xúc như sự chống lại những áp đặt quá đáng của bố mẹ, bắt con cái phải nghe theo họ, chẳng hạn như con cái phải luôn sạch sẽ, khô ráo…
• Hoặc trẻ bắt đầu đi học mẫu giáo hay tiểu học, trẻ gặp những khó khăn trong học hành.
• Mẹ của trẻ sinh em bé, trẻ ít được quan tâm hơn hoặc được quan tâm nhưng không bằng lúc trước.
• Bố mẹ thiếu khuyến khích, hoặc có những mong đợi, kỳ vọng quá sức đối với trẻ khiến trẻ cảm thấy bị căng thẳng
• Cha mẹ, anh chị hay những người xung quanh chế giễu chê bai sẽ làm cho chứng đái dầm thêm trầm trọng hơn.

Khắc phục chứng đái dầm ở trẻ

• Thực tế, các bậc cha mẹ nếu thấy con mình có những biểu hiện của chứng này thì nên đưa trẻ đi khám về thân thể trước xem có phải vì nguyên nhân về mặt sinh lý không. Rồi sau đó mới đưa đến gặp bác sĩ tâm lý để có phương pháp trị liệu.
• Điều quan trọng nhất vẫn là sự quan tâm của bố mẹ đối với trẻ; nên giúp đỡ trẻ qua những lúc khó khăn, đừng trừng phạt trẻ; không nên đổ lỗi cho trẻ, mà ngược lại nên giúp trẻ hiểu biết, có trách nhiệm để có thể làm được những gì cần phải tự làm.
• Nếu trẻ cố gắng thức giấc, tự đi tiểu, hay đêm nào không bị đái dầm, thì nên khen ngợi. Phương pháp này có thể giúp trẻ khỏi hẳn đái dầm, tỉ lệ lên đến 25% và giúp trẻ thêm tiến bộ tự kiểm soát được đái dầm khoảng 75%.

Để khắc phục chứng đái dầm ở trẻ, cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Đái dầm không phải do lỗi của trẻ, vì thế cha mẹ không nên mắng mỏ, chể giễu hay chê bai trẻ.
• Nên khuyến khích và khen ngợi trẻ khi mà trẻ tự chủ được và không đái dầm.
• Các biện pháp như giới hạn uống nước trước khi đi ngủ và đánh thức trẻ dậy để đi tiểu trong đêm cũng rất tốt. Phương pháp dùng băng thấm và máy reo để trị đái dầm tức là máy sẽ reo khi tấm trải giường bị ướt, thành công trong một số trường hợp nhưng không nên áp dụng cho trẻ con dưới 7 tuổi.
• Cách đối phó tốt nhất với chứng đái dầm là xem nó như một tình trạng chậm phát triển hơn là một căn bệnh, và không dồn sự chú ý quá nhiều vào trẻ.

Đối phó với chứng đái dầm ở trẻ

• Nhiều bậc cha mẹ lo lắng khi con đã lớn mà vẫn còn đái dầm. Vậy đái dầm có phải bệnh hay không và cách chữa trị như thế nào.
• Tiến sĩ Bác sĩ Huỳnh Thoại Loan, Trưởng Khoa Thận – Nội tiết Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết, đái dầm là tình trạng rỉ nước tiểu không kiểm soát, xảy ra trong lúc ngủ. Trong quá trình phát triển của mình, đứa trẻ sẽ dần dần nhận biết rằng chúng có thể kiểm soát được việc tiểu tiện ở lứa tuổi lên 4 – 5, thế nhưng có khoảng 20% trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo và 10% trẻ dưới 10 tuổi lại mắc chứng đái dầm. Khi cơ bàng quang giãn ra, thay vì tự thức dậy để đi tiểu thì những trẻ này vẫn tiếp tục ngủ, và thế là giấc ngủ của trẻ sẽ trở nên ẩm ướt vì sự tiểu tiện mất kiểm soát.
• Ngoài một số bệnh lý gây đái dầm như nhiễm trùng tiểu, tiểu đường – thường kèm theo một số triệu chứng khác – thì đái dầm đơn thuần không phải là bệnh lý. Tác hại thường thấy nhất của chứng đái dầm là làm trẻ khó chịu khi ngủ và gây ra chứng stress (sang chấn tâm lý) ở trẻ lớn. Trẻ sẽ cảm thấy xấu hổ và không dám tham gia vào các hoạt động tập thể, những trẻ học bán trú phải ngủ lại trường sẽ có tâm lý sợ đến trường, từ đó ảnh hưởng đến kết quả học tập.
• Nếu trước đó trẻ không đái dầm nhưng thời gian gần đây lại xuất hiện dấu hiệu này thì nhiều khả năng trẻ đang bị căng thẳng. Đái dầm có thể xuất hiện khi trẻ bị các chấn động tâm lý như ba mẹ ly hôn, có người thân qua đời hay mẹ sinh em bé. Trong những tình huống này, cha mẹ nên giúp nâng đỗ tinh thần trẻ và khuyến khích bé nói ra nỗi lo sợ của mình.

Biện pháp chữa trị chứng đái dầm của trẻ

• Nếu bé dưới 5 tuổi, thì không cần phải làm gì. Không cần phải đưa trẻ đi khám bác sĩ. Không bao giờ la mắng, phê phán hay trừng phạt khi trẻ đái dầm. Khuyến khích trẻ cùng dọn dẹp chăn đệm khi thức dậy để tạo cho trẻ tinh thần trách nhiệm. Khen ngợi khi trẻ không đái dầm trong đêm.Tập thói quen đi tiểu trước khi ngủ. Hạn chế uống nước trước khi ngủ. Tránh làm trẻ xấu hổ khi kể với người khác về chứng đái dầm của trẻ.

Một số bệnh dễ nhầm với đái dầm

• Nếu nếu bé cứ tiểu thoải mái, không biết nín ngay cả khi còn thức thì đấy không phải là đái dầm mà là tiểu không kiểm soát. Đây là một căn bệnh bàng quang thần kinh, cần được khám để điều trị thích hợp.
• Nếu quần bé luôn ẩm ẩm, khai khai nhưng bé vẫn đi tiểu bình thường, vẫn biết nín tiểu, không để nước tiểu xè ra ào ào khi ngủ thì đó là bệnh rò nước tiểu bẩm sinh. Bệnh này chủ yếu xảy ra ở bé gái, thường do 2 thận của bé ở cùng bên, một trên, một dưới. Nước tiểu từ thận trên theo ống dẫn nước tiểu không chảy xuống hết bàng quang mà lại đi thẳng ra cửa mình. Bé cần được phẫu thuật để ống nước tiểu lạc chỗ này được “tập kết” về bàng quang.

Ba mẹ cần làm gì khi trẻ mắc chứng đái dầm?

• Việc trẻ mắc chứng đái dầm không ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như sự phát triển thể chất bình thường của trẻ. Nhưng nếu đái dầm vẫn tiếp tục tiếp diễn ở trẻ lớn, đặc biệt trên 10 tuổi trở lên thì sẽ gây cho các bé nhiều vấn đề tâm lý phức tạp. Các bé sẽ là tâm điểm chú ý của bạn bè, bị chê cười, mất tự tin, căng thẳng, buồn rầu và có thể rơi vào mặc cảm. Lâu ngày, tâm tính các bé sẽ trở nên bất thường, khó chịu và khó hòa nhập. Tình trạng này kéo dài không tốt cho sự phát triển của bé về sau.
• Các bậc cha mẹ đừng tỏ ra quá lo lắng về hiện tượng này và đừng la mắng trẻ vì sẽ làm cho bé căng thẳng hơn và đái dầm có thể tăng thêm. Tốt hơn hết, cha mẹ nên kiên trì và thông cảm, chú ý nhắc nhở bé đi tiểu trước khi đi ngủ và không nên uống nước 2 – 3 giờ trước khi đi ngủ. Có thể sử dụng loại đồng hồ báo thức có khả năng phát hiện sớm các giọt nước tiểu đầu tiên để đánh thức trẻ dậy. Cách thức này hứa hẹn 70 – 80% thành công. Nên ghi lại những lần bé tè dầm vào một quyển sổ hoặc lịch để theo dõi, khi trẻ chiến thắng tè dầm một lần, đừng tiếc lời khen ngợi và hãy động viên khen thưởng bé. Việc làm này sẽ khiến các bé rất quyết tâm cố gắng. Thay, giặt đồ cho bé cẩn thận trước khi đến lớp để gạt bỏ mặc cảm tự ti trước thầy cô, bạn bè. Nên tránh cho trẻ chứng kiến những cuộc cãi vã của người lớn và nên quan tâm đến các yếu tố tác động tâm lý trên trẻ trong mọi quan hệ với thầy cô, bạn bè, anh chị em ruột…
• Khi dùng các biện pháp kể trên mà trẻ vẫn đái dầm thì có thể dùng thuốc. Tuy nhiên, không cần điều trị thuốc khi trẻ dưới 6 tuổi. Thuốc được dùng đầu tiên là desmopressin dưới dạng bơm xịt vào mũi cho trẻ trước khi đi ngủ. Loại thuốc này có tác dụng làm giảm bài tiết nước tiểu, tránh tè dầm ban đêm. Ngoài ra, có thể dùng thuốc oxybutinin. Thuốc này tác động lên cơ của bàng quang, giúp bàng quang giữ được nước tiểu trong bàng quang tốt hơn và như thế giúp trẻ tự chủ được việc đi tiểu của mình.

Bài thuốc trị đái dầm ở trẻ em

• Bài thuốc đơn giản chế biến từ màng mề gà, bong bóng lợn, dế mèn, dạ dày lớn, gan gà trống… để chữa tật đái dầm ở trẻ nhỏ.
• Đái dầm là chứng bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, khi ngủ trẻ đái ướt quần mà không biết, một đêm trẻ thường đái dầm 1 đến 2 lần, có khi 3 hoặc 4 lần.
• Theo Đông y, đái dầm là do khí hóa của thận và tam tiêu suy yếu, hạ nguyên không vững chắc, bàng quang bị lạnh, sự co bóp bị rối loạn mà gây nên.

Để chữa trẻ nhỏ bị đái dầm, có thể dùng một trong các bài thuốc sau

1. Tổ bọ ngựa trên cây dâu (tang phiêu tiêu)

• 4-12g, phá cố chỉ 4-12g, thố ty tử (hạt tơ hồng) 2-8g, đảng sâm 4-12g, ích trí nhân 2-8g, ba kích (dây ruột gà) 2-8g.
• Nấu với 400ml nước sắc còn 60-100ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn.

2. Củ mài (hoài sơn)

• 4 phần, sao vàng, ô dước 3 phần, ích trí nhân (quả ré) 3 phần. Ba vị sấy khô, tán mịn, luyện với hồ làm viên bằng hạt ngô, sấy khô bảo quản trong lọ sạch.
• Trẻ em tùy tuổi, mỗi lần cho uống 4-8g, ngày uống 2 lần với nước ấm vào lúc đói bụng.

3. Màng mề gà (kê nội kim) sao vàng, tán bột.

• Ngày uống 2 lần, mỗi lần 2-6g với nước ấm, vào lúc đói bụng.
• Có thể phối hợp với tang phiêu tiêu, lượng bằng nhau 4-12g, nấu với 400ml nước sắc còn 60-100ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn.
• Có thể dùng một bộ ruột gà (theo kinh nghiệm dân gian: con trai dùng ruột gà mái, con gái dùng ruột gà trống) rửa thật sạch, phơi khô, đốt tồn tính, mẫu lệ (vỏ con hàu nung) 24g, quế chi 24g, kê nội kim 1 cái phơi khô, sao vàng.
• Bốn thứ hợp lại tán bột mịn. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 2-4g, uống với nước ấm trước bữa ăn.
• – Cách chế màng mề gà: Khi mổ gà, bóc lấy màng mề gà, rửa sạch, phơi khô hoặc sấy khô tới độ ẩm dưới 12%. Khi dùng, đem sao với cát cho phồng lên. Lấy ra rây sạch cát là được.
• Có khi người ta sao màng mề gà với lửa to cho tới khi thấy có màu vàng sẫm, vẩy vào một ít giấm, lấy ra đem phơi khô. Bảo quản nơi khô ráo, kín gió.

4. Dế mèn đen

• Nhúng vào nước sôi, lấy ra phơi khô hoặc sấy khô. Đông y gọi là tất xuất. Dùng một con dế mèn đen tán bột, quấy với nước ấm cho uống.
• Trẻ ít tuổi uống một con, mỗi ngày tăng thêm một con. Theo kinh nghiệm thường uống tới 11 con thì khỏi.

5. Mang cua biển

Tức là lớp trắng xốp ở trong, nấu canh hoặc chưng cách thủy, tùy tuổi của trẻ mà cho ăn ngày 1-3 lần.
6. Bong bóng lợn (trư phao)

• 1 cái, rửa thật sạch, nấu chung với gạo nếp cho chín nhừ, thêm ít hạt tiêu. Bỏ gạo nếp, lấy bong bóng lợn xắt nhỏ.
• Tùy tuổi cho ăn ngày 1-3 lần, mỗi lần 20-50g vào lúc đói bụng.

7. Dạ dày lợn (trư đỗ)

• 1 cái rửa thật sạch, dồn hạt sen (bỏ vỏ và tim sen, tẩm rượu 2 đêm, sấy khô, 100-150g. Nấu chín tùy tuổi cho ăn ngày 1-3 lần.

8. Gan gà trống (luộn chín), nhục quế (tán bột mịn).

• Hai thứ lượng bằng nhau, quết nhuyễn, làm viên bằng hạt đậu xanh.
• Mỗi lần cho uống 5-15 viên tùy tuổi, ngày uống 2-3 lần với nước ấm vào lúc không no không đói quá.

Đối với trẻ gái bị đái dầm, cần lưu ý tẩy giun định kỳ cho trẻ, vì có thể giun kim là nguyên nhân gây ra.
Ngoài ra, một số thực phẩm cần được hạn chế trong thực đơn của trẻ như sôcôla, chất cà phê, nước soda, các trái cây thuộc họ cam, quýt. Cho trẻ uống sữa và nước với lượng thích hợp sẽ giúp cải thiện được tình trạng đái dầm.
Để phòng ngừa, nên hướng dẫn cho trẻ tạo thói quen đi tiểu đúng giờ, sắp xếp giờ giấc sinh hoạt vui chơi đừng để trẻ chơi quá mệt vào buổi chiếu tối.

Nguồn: http://www.webtretho.com/

XEM THÊM

CÁCH BẢO VỆ TRẺ KHỎI CHÁY NỔ

 ​

Phòng cháy chữa cháy là chủ đề ít khi được bố mẹ nhắc đến với các bé. Trẻ tập đi rất thích khám phá và có khả năng cao là trẻ sẽ nghịch với lửa. Các hướng dẫn đơn giản dưới đây về cách bảo vệ trẻ khỏi cháy nổ có thể giúp các bé nhận thức rõ nguy hiểm và tránh xa chúng.
Giáo dục trẻ

Quy tắc đầu tiên về an toàn cháy nổ cho trẻ tập đi là giúp bé hiểu rõ rằng lửa chỉ dành cho người lớn. Ánh sáng và tiếng nổ lách tách từ lửa có thể thu hút sự chú ý của trẻ. Ngay khi bạn nhận thấy con tỏ ra thích thú với ngọn lửa, hãy nói bé biết rằng lửa không phải đồ chơi cho trẻ em, không nên chơi với lửa, lửa là thứ người lớn sử dụng để làm nóng đồ vật và nấu ăn. Nhấn mạnh cho bé biết rằng lửa có thể gây bỏng và rất nguy hiểm. Nhớ dùng từ ngữ dễ hiểu khi giải thích cho bé biết. Dùng những từ bé hay dùng như "ú oà', "nóng", "ui da" để bé hiểu nếu chạm vào lửa sẽ bị đau.

Để các nguồn gây lửa cách xa bé

Không nhìn thấy thì không nghĩ đến. Điều này đặc biệt đúng khi nói về lửa. Trẻ em rất tò mò về tự nhiên nên cho dù bạn có nỗ lực hết sức để giáo dục trẻ về nguy hiểm của lửa, bé vẫn có thể tò mò muốn tự mình kiểm chứng. Để ngăn chặn việc này, để những nguồn gây lửa ngoài tầm với của bé. Che các ổ cắm không sử dụng. Cố định các dây điện. Dùng bình phong để che lò sưởi. Diêm, hộp quẹt và nến nên được bỏ trong hộp có khoá.



Giải thích vai trò của máy phát hiện khói

Căn nhà có trang bị máy báo cháy sẽ giảm đi một nửa nguy cơ chết vì hoả hoạn. Dạy cho bé biết về máy phát hiện khói - vì sao thiết bị này quan trọng, cách thức hoạt động và tiếng báo động của máy. Trẻ nên biết được rằng khi máy kêu tức là có cháy để bảo vệ an toàn cho mình.

Thực hiện kế hoạch thoát hiểm

Một điều tối quan trọng là mỗi gia đình nên có kế hoạch thoát hiểm trong trường hợp hoả hoạn. Tìm hai lối thoát hiểm trong mỗi phòng để phòng khi một lối bị chặn. Tập thoát hiểm bằng cả hai cách để đảm bảo cửa sổ không bị kẹt và các bình phong có thể di chuyển dễ dàng. Hơn nữa, chọn một điểm tập kết bên ngoài như một cái cây lớn hay căn nhà đối diện để biết rằng tất cả mọi người đều đã thoát ra ngoài an toàn.

Dạy trẻ biết phải làm gì khi có hoả hoạn

Trẻ cần sớm biết phải làm gì khi xảy ra cháy nổ. Hãy dạy bé biết:

- Che miệng và mũi bằng khăn hoặc vải ướt để tránh bị ngạt khói khi tìm cách thoát ra.

- Nằm xuống và bò dưới lớp khói.

- Sử dụng lưng bàn tay để xem cửa có nóng không trước khi mở.

- Không được trốn, dừng lại để lấy đồ hay gọi điện thoại. Phải ra khỏi nhà nhanh hết sức có thể.



Luyện tập

Điều quan trọng nhất là luyện tập thoát hiểm thường xuyên (ít nhất một lần một tháng nếu có thể). Ôn lại những gì cần phải làm khi có hoả hoạn là việc cần thiết để trẻ biết phải làm gì thay vì khóc lóc cầu cứu và trốn dưới giường - việc sẽ tăng nguy cơ bị kẹt trong nhà. Dẫn trẻ đến trạm cứu hoả gần nhà để học cách chống hoả hoạn một cách vui nhộn, giúp trẻ thích thú hơn. Xem các video về chống hoả hoạn cũng có thể khuyến khích trẻ luyện tập tại nhà.

Làm gương cho trẻ

Trẻ em học hỏi theo các tấm gương và cách tốt nhất để trẻ tiếp thu là thể hiện cho bé thấy chính bạn cũng tuân thủ các quy tắc an toàn. Bạn có thể để trẻ tham gia bằng cách bảo bé đưa cho bạn găng tay bếp hoặc giúp bạn kiểm tra xem nến đã tắt hết chưa.

Đừng đợi đến khi quá trễ mới dạy cho con biết về an toàn cháy nổ. Bé đã sẵn sàng học các bước phòng chống cháy nổ ngay khi bé có thể hiểu được các hướng dẫn về việc nhà.


Nguồn:http://www.webtretho.com

XEM THÊM

MỘT VÀI CÁCH MẸ CÓ THỂ DẠY ĐỂ CON BIẾT CHỮ SỚM

Bạn biết gì về sự phát triển ngôn ngữ sớm và biết chữ sớm? Sự phát triển ngôn ngữ sớm và biết chữ sớm (đọc và viết) được bắt đầu ngay từ 3 năm đầu đời của trẻ và gắn liền với những tiếp xúc sớm như sách, truyện. Sự tương tác mà trẻ được trải nghiệm với sách, bút, màu... cùng với người lớn một cách thường xuyên giúp xây dựng nền tảng cho việc phát triển ngôn ngữ, kỹ năng đọc và viết. Biết chữ sớm là một trong những nhân tố đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành chất lượng của não bộ. Những nghiên cứu gần đây của Trung Tâm Y  Khoa thuộc Đại Học Boston kết hợp với Học viện Erikson đã chứng minh về sự tương tác hỗ trợ lẫn nhau giữa quá trình học nói và học ngôn ngữ viết được bắt đầu từ khi trẻ còn ẵm ngửa. Chúng ta biết rằng trẻ hình thành ý thức về ngôn ngữ, đọc và nói từ rất sớm trước khi chúng đi học. Trẻ học nói, đọc, viết thông qua các trải nghiệm ngôn ngữ xã hội khi người lớn hoặc trẻ lớn tuổi hơn tương tác với chúng thông qua việc sử dụng sách và các phương tiệnngôn ngữ khác như báo chí, biển hiệu... Các nghiên cứu chỉ ra rằng: - Ngôn ngữ, kỹ năng đọc và viết phát triển cùng lúc và liên quan mật thiết tới nhau. - Phát triển kỹ năng biết chữ sớm là một trong các bước phát triển liên tục của não bộ được bắt đầu ngay từ những năm tháng đầu đời. - Phát triển kỹ năng ngôn ngữ sớm thông qua các tương tác tích cực với các tài liệu ngôn ngữ và với người khác. Biết chữ sớm không có nghĩa là dạy đọc sớm Hiểu biết về sự phát triển ngôn ngữ sớm và biết chữ sớm mang lại những cách nhìn mới trong việc giúp trẻ học nói, đọc và viết. Tuy nhiên điều đó không biện hộ cho việc dạy đọc đối với trẻ nhỏ. Nếu ép trẻ dưới 1 tuổi và trẻ trong độ tuổi chập chững biết đi học đọc bằng cách áp dụng hình mẫu giáo dục của người lớn (ví dụ như việc học đọc và viết thực sự) là cách làm không phù hợp. Biết chữ sớm nhấn mạnh tới các kỹ năng hấp thu một cách tự nhiên và linh hoạt thông qua việc thưởng thức những cuốn sách, qua những tương tác tích cực giữa trẻ và người lớn, và những trải nghiệm giàu tính ngôn ngữ. Áp dụng cách dạy ngôn ngữ máy móc, cứng nhắc đối với trẻ chưa sẵn sàng cho việc học đọc gây ra những tác động xấu và làm tổn thương sự phát triển ngôn ngữ của trẻ dẫn tới thất bại trong giáo dục ngôn ngữ sớm. Trẻ sơ sinh và trẻ trong độ tuổi chập chững đi có thể làm gì để phát triển ngôn ngữ sớm Biết chữ sớm là nhân tố cốt yếu trong phát triển ngôn ngữ và nên được các bậc phụ huynh quan tâm. Thông qua việc tập trung vào tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ trong những năm đầu đời, việc tương tác giữa trẻ với sách và truyện mang một ý nghĩa mới. Việc bé khám phá và chơi với sách, hát bài hát thiếu nhi, nghe kể chuyện, nhận biết chữ, viết ra những nét bút nghuệc ngoạc... tất cả đều là hành vi xây dựng và phát triển nền tảng ngôn ngữ. Những hành vi ngôn ngữ sớm Hành vi đối xử với sách: Hành vi liên quan đến thao tác bằng tay của bé hoặc cách bé xử lý một quyển sách như: mở sách, lật trang và thậm chí là nhai sách. Nhìn và nhận biết: Hành vi liên quan đến việc bé chú ý và phản ứng như thế nào với các bức tranh trong sách, ví dụ như nhìn chăm chú hoặc cười với bức tranh bé thích, các hành động cho thấy bé bắt đầu hiểu bức tranh trong sách như chỉ tay vào hình ảnh của vật thân quen. Hiểu tranh và chuyện: Hành vi thể hiện bé hiểu hình ảnh và tình tiết câu chuyện như bắt chước hành động bé nhìn thấy trong hình hoặc nói về tình tiết của câu chuyện. Hành vi đọc truyện: Hành vi bập bẹ như giả vờ đọc sách hoặc di chuyển ngón tay theo các chữ trong truyện. Bé thích sách gì Bé 0-6 tháng tuổi: - Sách có hình ảnh lớn, đơn giản, nhiều màu sắc. Bé 6-12 tháng tuổi: - Sách tranh có trang dày, có thể treo lên hoặc bày trên sàn nhà. - Sách có tranh hình em bé, hình các đồ vật, con vật quen thuộc. - Album ảnh gia đình và bạn bè. Bé 12-24 tháng tuổi: - Sách tranh màu bé có thể mang theo: sách các con vật, sách có hình các em bé làm những hành động quen thuộc như chơi, ngủ... - Sách truyện đọc trước khi đi ngủ. - Sách có nội dung hội thoại đơn giản như chào hỏi, tạm biệt. - Sách có chữ cỡ to trên mỗi trang, tốt nhất là chữ có vần như thơ vè. Bé 2-3 tuổi - Sách kể về các câu chuyện có nội dung đơn giản. - Thơ, vè có nhịp điều, vần ngắn gọn đơn giản để bé có thể học thuộc. - Sách đọc trước khi đi ngủ. - Sách đếm số, chữ cái abc, nhận biết hình khối, kích cỡ. - Sách về các con vật, phương tiện giao thông, rau củ, dụng cụ nhà bếp.... - Sách có hình các nhân vật hoạt hình yêu thích. - Sách truyện có hội thoại đơn giản. Những cách cùng bé đọc sách - Cùng xem, đọc sách với bé mỗi ngày bất cứ lúc nào, ở đâu: lúc chơi, trước khi đi ngủ, trên xe bus... - Hãy vui vẻ: Bé học bắt đầu từ thái độ yêu sách của bạn. Luôn vui vẻ khi cùng bé xem sách điều này là gia vị vô cùng quan trọng khi dạy bé đọc. - Chỉ cần một vài phút thôi cũng tốt - Đừng lo lắng khi bạn không đọc hết câu chuyện. Khi bé lớn hơn bé sẽ tập trung thời gian lâu hơn. - Hãy nói và hát về hình ảnh trong sách: Đôi khi bạn không nhất thiết phải đọc câu chuyện, thay vào đó bạn có thể nói hoặc hát 1 bài trong khi chỉ cho bé xem tranh. - Hãy để cho bé tự lật trang: Bé cần những trang sách dày cứng và giúp bé lật trang, nhưng đến khi 3 tuổi bé đã có thể tự lật trang thành thạo. Hãy để cho bé tự lật trang dù bé lật nhiều trang 1 lần. - Cho bé xem trang bìa: giải thích ngắn gọn cho bé cuốn sách kể về chuyện gì trong khi chỉ. - Chỉ cho bé xem chữ: Di chuyển ngón tay theo từng chữ bạn đọc từ trái qua phải - Làm cho câu chuyện sống động: đọc, kể chuyện bằng giọng điệu sáng tạo cho từng nhân vật và dùng cả ngôn ngữ cơ thể để minh họa. - Hỏi bé vể câu chuyện đồng thời khuyến khích bé đặt câu hỏi - Khuyến khích bé kể lại câu chuyện: trẻ từ 3 tuổi đã có khả năng ghi nhớ một câu chuyện, và nhiều bé còn thích sáng tạo khi kể chuyện nữa đấy. Nguồn afamily.vn

 

XEM THÊM

TÌM HIỂU VÀ PHÁT HUY 8 LOẠI TRÍ THÔNG MINH CỦA TRẺ

Chúng ta thường nghĩ rằng 1 đứa trẻ giỏi toán là 1 đứa trẻ thông minh. Nhưng đó lại là một suy nghĩ sai lầm. Chỉ có người Việt Nam chúng ta coi trọng toán học còn người nước ngoài họ coi trọng tất cả. Bởi vì họ hiểu rằng có tất cả 8 loại trí thông minh trên đời này. Trẻ em cũng thế, chúng ta phải giúp trẻ phát triển toàn diện 8 loại trí thông minh này thì mới gọi là tăng cường trí thông minh toàn diện cho trẻ. Dưới đây là 8 loại trí thông minh của trẻ:

1. TRÍ THÔNG MINH NGÔN NGỮ.

Trẻ có thể học tập thông qua ngôn ngữ / lời nói:
- Nhạy cảm với ngữ nghĩa, nhịp điệu, âm thanh của các từ
- Bé thích thú với việc kể chuyện và viết lách.
- Thích đọc, thơ ca, truyện cười và thích thú khi chơi với các trò đố chữ, giải đáp các câu đố.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
- Hãy cùng đọc với con của bạn
- Hãy lắng nghe con của bạn một cách chăm chú về những câu hỏi, những trải nghiệm của chúng
- Khuyến khích con bạn kể cho bạn nghe những câu chuyện mà chúng vừa đọc hoặc chia sẻ với bạn.
- Cho trẻ cơ hội đọc sách và thường đưa trẻ đến nhà sách.
- Cho trẻ tham gia viết báo tường của lớp.

2/ TRÍ THÔNG MINH SUY LUẬN – TƯ DUY

Trẻ có thể học tập thông qua phân tích logic / toán học (logical):
- Thích chơi các trò chơi liên quan đến các con số, trò chơi ghép hình, làm các thử nghiệm.
- Có kỹ năng lập luận tốt và biết đặt các câu hỏi có tính logic.
- Thích các trật tự và những chỉ dẫn tuần tự từng bước.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
- Hãy để cho trẻ được làm các thí nghiệm/ thử nghiệm.
- Chỉ cho con bạn cách sử dụng máy tính (calculator) máy tính bảng (với trẻ trên 5 tuổi).
- Chơi các loại cờ như cờ vua, cờ tướng, carô, …
- Yêu cầu trẻ giải các bài toán mẫu cho lớp xem.
Hãy giải thích cho trẻ hiểu rằng những sự vật mà chúng quan sát được có thể sắp xếp theo nhóm về màu sắc, hình dáng hay các đặc điểm khác.
Hãy cùng bé chơi trò chơi xếp đồ vật thành các nhóm có đặc tính tương tự nhau và cụ thể hóa bằng cách giúp bé tạo ra những đồ thị, vẽ trên giấy hình ảnh các món vật dụng đó. Tiến xa hơn nữa, bạn hãy cùng trẻ thảo luận về nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đó.

3/ TRÍ THÔNG MINH KHÔNG GIAN – THỊ GIÁC.

Trẻ có thể học tập thông qua thị giác / hình ảnh (visual):
- Thích tạo ra các hoa văn, hình vẽ và cần có sự kích thích về thị giác.
- Hay mơ mộng.
- Có năng khiếu về nghệ thuật.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
Hướng dẫn trẻ tập quan sát các hiện tượng xung quanh từ những sự vật đơn giản như những bông hoa mọc sau vườn khi bạn đi dạo cùng chúng hay những đồ chơi khi thả trong bồn tắm sẽ nổi hay chìm.
Hãy khuyến khích trẻ sử dụng hết các giác quan khi quan sát sự vật cũng như đứng từ nhiều góc độ khác nhau, khoảng cách để quan sát chúng. Sau đó, bạn hãy đưa ra những câu hỏi: Con thấy nó màu gì, nó có mùi gì, nó kêu như thế nào?

4/ TRÍ THÔNG MINH ÂM NHẠC – THÍNH GIÁC

Bé là người có thể học tập thông qua âm nhạc (musical):
- Thích chơi các nhạc cụ, thích hát hò, gõ trống.
- Thích các âm thanh như giọng nói, âm thanh tự nhiên, âm thanh từ nhạc cụ.
- Học dễ dàng hơn nếu có bật nhạc hoặc có các vật gì đó gõ nhịp, nhớ bài học tốt hơn nếu được nghe và được học bằng việc đọc thành lời.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
- Cho phép con bạn lựa chọn các bản nhạc tại cửa hàng bán băng đĩa nhạc.
- Khuyến khích trẻ hát theo hoặc vỗ tay theo nhịp điệu một bản nhạc.
- Nếu có thể, cho trẻ tham gia vào các buổi học âm nhạc.
- Cho trẻ có cơ hội được đi tham dự các buổi trình diễn âm nhạc hay hòa nhạc.
- Cho trẻ cùng tham gia và hướng dẫn các bạn trong lớp hát một bài, hoặc tham gia đội văn nghệ.

5/ TRÍ THÔNG MINH VẬN ĐỘNG – XÚC GIÁC

Trẻ có thể học tập thông qua vận động (physical):
- Bé khỏe mạnh và năng động.
- Thích đóng kịch, khiêu vũ, thể hiện bản thân với những hành động và chuyển động của cơ thể.
- Học tập thông qua các chuyển động của cơ thể và thông qua việc chạm vào và cảm giác về sự vật.
- Sử dụng các chuyển động, cử chỉ, điệu bộ và các biểu hiện cơ thể để học hỏi và giải quyết vấn đề.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
- Cho trẻ tham gia vào các hoạt động khiêu vũ, đóng kịch, thể thao.
- Cung cấp các hoạt động thực nghiệm lôi cuốn.
- Đi bộ, chạy bộ, chơi tennis, đạp xe,…cùng gia đình.
- Giáo viên thể dục có thể nhờ trẻ làm các động tác thể dục mẫu cho cả lớp.

6/ TRÍ THÔNG MINH TƯƠNG TÁC

Trẻ có thể học tập thông qua hoạt động hướng ngoại (extrovert):
- Trẻ là người thích giao tiếp xã hội.
- Có thể “đọc” được các cảm xúc và cách cư xử của người khác.
- Là nhà lãnh đạo xuất sắc và thích tham gia đội nhóm.
- Có thể giúp đỡ bạn cùng tuổi và làm việc hợp tác với những người khác.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
- Chơi những trò chơi gia đình.
– Khuyến khích con bạn tham gia vào các hoạt động nhóm.
– Khuyến khích thảo luận và giải quyết vấn đề.
- Giao cho trẻ vai trò quản lý nhóm khi chia nhóm học tập trong lớp.

7/ TRÍ THÔNG MINH NỘI TÂM

Trẻ có thể học tập thông qua hoạt động hướng nội (introvert):
- Thích làm việc độc lập
- Biết tự động viên, khuyến khích bản thân và thích các hoạt động một mình.
- Thường tách ra và không đi theo xu hướng của đám đông.
- Có khả năng hiểu cảm xúc, động lực và tâm trạng của mình.
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
- Cho trẻ có thời gian làm việc và chơi một mình.
- Yêu cầu trẻ hãy tạo ra vài thứ gì đó cho toàn gia đình để trẻ có cơ hội làm việc mình thích.
- Khuyến khích trẻ lưu giữ nhật ký hoặc các ghi chép hàng ngày.

8/ TRÍ THÔNG MINH TỰ NHIÊN

Trẻ có thể học tập thông qua hoạt động thực tế (existential):
- Thích quan sát, tò mò về các hiện tượng xung quanh
- Thích thử nghiệm các hoạt động mới mẻ.
- Có khả năng thích ứng tốt với những môi trường khác nhau
Gợi ý cho các bậc cha mẹ:
Mở rộng hiểu biết về các hiện tượng khoa học cho trẻ bằng cách quan sát những hiện tượng tương tự như thế trong cuộc sống và trong tự nhiên. Bạn hãy giúp trẻ lặp lại những thí nghiệm nhưng thay đổi đi các yếu tố tác động, ví dụ như bạn hãy cho trẻ quan sát cây sẽ phát triển ra sao dưới ánh sáng của bóng đèn điện? Trước khi thay đổi các điều kiện tác động đó thì bạn hãy hướng dẫn trẻ tập phán đoán trước điều gì sẽ xảy ra trước khi thử nghiệm.

Theo: giaoducsom

XEM THÊM