TẠI SAO LẠI DẠY TRẺ NHỎ HỌC TOÁN?

Có 2 lý do vô cùng quan trọng.

Thứ nhất làm toán là một trong số những chức năng cao nhất của não bộ con người – trong số tất cả các sinh vật trên thế giới, chỉ có con người mới có khả năng làm toán. Làm toán là một trong số những chức năng quan trọng nhất của cuộc sống. Trong cuộc đời mỗi con người, mọi thứ đều liên quan đến Toán học. Toán học làm cuộc sống con người trở nên văn minh hơn.  Ở trường, mỗi ngày trẻ phải đối mặt với những vấn đề liên quan đến toán học, cũng như các bà nội trợ, những người bán hàng hay các nhà khoa học vũ trụ.

Lý do thứ hai thâm chí quan trọng hơn rất nhiều. Những đứa trẻ học toán càng sớm càng tốt bởi những tác động của việc học Toán lên sự phát triển về mặt thể chất của bản thân não bộ và những sản phẩm của bản thân não bộ đó – cái mà ta gọi là trí thông minh. Tức là học Toán tác động lên quá trình phát triển của não bộ và giúp con thông minh hơn.

Những con số mà chúng ta nhìn thấy hàng ngày – các con số 45, 100... là ký hiệu. Trong khi trẻ sẽ được bắt đầu học với Chấm – thể hiện rõ bản chất của số lượng. Có 45 chấm thì số lượng sẽ là 45, 100 thì sẽ là có 100 chấm. Đó là giá trị thật, bản chất của số lượng. Và trẻ sẽ được học và trẻ nhận ra điều đó. Não trẻ được kích thích, dạy trẻ càng sớm sẽ tạo những ưu thế vượt trội, trẻ sẽ thực sự nắm được cốt lõi của Toán học.

Não bộ cũng như các cơ bắp, chỉ phát triển khi được sử dụng

Chúng ta được sinh ra với một món quà tuyệt vời là bộ não con người, nhưng bộ não sẽ không trở thành món quà tuyệt vời nếu chúng ta không sử dụng chúng. Trí thông minh có được hay không là kết quả của tư duy, suy nghĩ. Toán học là biện pháp tối ưu để lưu trữ các thông tin vào não bộ và cũng là phương pháp tư duy tối ưu.

Trẻ nhỏ có thể học Toán

Chúng ta có thể dạy cho trẻ con mọi điều và chúng sẽ tiếp thu rất nhanh. Ngôn ngữ, âm nhạc, hay những con số cũng vậy. Trẻ càng nhỏ càng làm tốt điều này. Chúng ta khôn ngoan hơn khi lớn lên nhưng càng nhỏ thì khả năng tiếp nhận và lưu trữ thông tin của chúng ta càng dễ dàng hơn.

Nếu chúng ta dạy trẻ các sự việc, trẻ sẽ nhận thức được các quy tắc. Đây là một chức năng của não bộ, trẻ có khả năng làm được điều đó. Khi chúng ta dạy trẻ các thông tin toán học, chúng sẽ tự rút ra được các quy luật.

Chúng ta, người lớn thường dạy trẻ những ý kiến của chúng ta, hơn là những gì thực sự tồn tại. Trẻ con học nói hàng ngàn từ trước khi chúng lên 3 tuổi. Và chúng ta có thể dạy trẻ học đọc. Trẻ con cũng có thể làm toán nhanh và dễ dàng hơn người lớn. Và chúng ta có thể tạo ra môi trường, dạy trẻ tất cả những điều đó.

Nếu đã biết trẻ nhỏ nên học Toán, và tin tưởng rằng trẻ nhỏ hoàn toàn có thể học toán, tại sao các bậc cha mẹ lại không mau chóng cho con cơ hội để con được phát triển trí thông minh của con và thỏa mãn niềm khát khao được học tập vô bờ bến của trẻ nhỏ!

Theo: glenndomanvietnam.com

XEM THÊM

DẠY TRẺ PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG VÀ PHÁN ĐOÁN

Dạy trẻ phân tích tình huống và phán đoán là một phần trong dạy trẻ phương pháp tư duy. Dưới đây là 9 chủ đề cần thiết trong phương pháp này.

1. Con nghĩ là có chuyện gì sẽ xảy ra tiếp? (What do you think will happen next?)

Khuyến khích bé phát triển thói quen cách suy nghĩ phán đoán trước trong những tình huống khác nhau. Đây là một kỹ năng rất quan trọng, nhất là khi đọc, trong khoa học, và những tình huống xã hội. Ví dụ:

Con nghĩ là chuyện gì sẽ xảy ra trong câu chuyện con đang đọc? Con dùng những đầu mối nào? Tại sao con lại nghĩ như vậy?

Đố con biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu con để bột nặn ngoài trời nắng? Con nghĩ là bao lâu thì sẽ thành như vậy?

Con thử đoán xem chuyện gì sẽ xảy ra nếu như con không bắt đầu làm bài tập về nhà từ bây giờ?

Nếu con mời bạn Doman sang chơi mà không mời bạn Glenn, con thử nghĩ xem mỗi bạn sẽ cảm thấy như thế nào?

Ảnh minh họa

2. Liệt kê những lý do hai chiều, ủng hộ và phản bác (What are some reasons for and against?)

Giúp bé tập cách ra quyết định. Khi bé đối mặt với một lựa chọn nên hay không nên làm điều gì đó, hãy giúp bé liệt kê những lý do nên và những lý do không nên, so sánh giữa hai bên và ra quyết định. Cách này tốt nhất khi bạn có thể chấp nhận cả hai sự lựa chọn và bé có thể tự chịu trách nhiệm khi ra quyết định cho bản thân.

Con đang phân vân không biết là con có nên đi với bố ra cửa hàng không có phải không? Con nghĩ xem tại sao con nên đi và tại sao con không nên đi.

Con phân vân không biết có nên dùng tiền của con để mua món đồ chơi này không. Con nghĩ thử xem tại sao con nên mua và tại sao không nên mua.

Khuyến khích bé dành thời gian để nghĩ và đưa ra ít nhất 2 lý do nên và 2 lý do không nên trước khi ra quyết định.

3. Nhờ người khác giúp đỡ (Use a lifeline)

Giúp bé nhận ra rằng không phải ai cũng biết tất cả mọi thứ. Chúng ta có thể dựa vào bạn bè, người quen biết, thư viện, internet để tìm hiểu ra vấn đề.

Cái xe này cần phải sửa chữa nhưng mà mình lại không biết phải mang nó đi sửa ở đâu. Mình có thể tìm trong sổ điện thoại. Mình có thể hỏi bạn bè và người quen biết…

4. Con thuyết phục mẹ đi (Convince me!)

Dạy trẻ hiểu được giá trị về sự đúng đắn và chính xác. Đôi khi trẻ con đưa ra những ý tưởng rất hay. Có những lúc, bạn chỉ cần nói “Ý tưởng đó rất phức tạp và sáng tạo, nhưng mà mẹ vẫn chưa hoàn toàn bị thuyết phục”. Nếu bạn có thời gian, bạn có thể cùng bé đào sâu thêm tư duy và khả năng giải thích vấn đề của bé.

Bé có thể kết luận những sự việc không mang tính thuyết phục cho lắm “Diễn viên điện ảnh nào cũng hạnh phúc cả”. Hoặc bé có thể phát biểu những điều bạn không biết chắc là có đúng hay không “Hôm nay một hành tinh mới đã được các nhà khoa học phát hiện ra”. Trong những trường hợp như vậy, bạn có thể nói “Con thuyết phục mẹ nữa xem nào, tại sao con biết chuyện đó là đúng?” hoặc “Thế à, con phải chứng minh cho mẹ việc đó đi”. Bạn có thể cùng con nghiên cứu về vấn đề đó qua internet, sách báo. Ghi nhớ rằng dù bé đúng hay không, bạn cần nói chuyện nhẹ nhàng với con và lời nói luôn cần mang tính hỗ trợ.

5. Những cái này khác nhau và giống nhau ở chỗ nào? (How are they similar and different?)

Hãy cùng với bé khám phá những điểm giống và khác nhau giữa các vật thể, sinh vật, hành động, v.v.

Bạn A và bạn B có điểm gì giống nhau và khác nhau?

Mình hãy tìm những điểm tương tự và khác nhau giữa những màu này?

Đọc tin tức trên mạng internet và đọc trên báo khác nhau như thế nào?

6. Con muốn cái này hơn hay cái kia hơn (Would you prefer…?)

Hãy để cho trẻ tự tưởng tượng, ra quyết định, lập luận, và thực hành việc giãi bày những suy nghĩ của bé qua những câu hỏi của bạn.

Nếu có một kỳ nghỉ hè, con muốn đi ra biển hay đi lên mặt trăng? Tại sao?

Nếu chỉ trong một ngày thôi, con muốn biến thành thỏ hay thàng khỉ (hoặc nhà vũ trụ hay nhà thám hiểm đại dương)? Cho mẹ biết ít nhất 2 lý do.

Chiều nay con muốn đi dạo hay muốn chơi trò chơi? Tại sao con lại chọn điều đó?

7. Mổ xẻ vấn đề

Phương pháp này đi đôi với phương pháp “lý do nên và không nên” và “hãy cùng động não”.

Bước 1: Đặt vấn đề một cách đơn giản và rõ ràng. Con không biết quyết định sẽ mời ai đi dự sinh nhật con.

Bước 2: Phân tích vấn đề. Tại sao đây lại là vấn đề? Vấn đề đối với ai? Con muốn đi chơi bowling nhân ngày sinh nhật, nhưng vì mình không có nhiều tiền nên con chỉ có thể mời vài bạn thôi. Con sợ là con sẽ làm các bạn khác buồn vì không được mời.

Bước 3: Liệt kê các phương án khả thi.

Con có thể tự bỏ tiền túi ra mời thêm các bạn.

Con có thể tổ chức sinh nhật tại nhà và mời nhiều người hơn.

Con có thể tổ chức 2 bữa sinh nhật, một tại nhà và một đi bowling

Bước 4: Liệt kê các lý do nên và không nên.

Nếu con tự bỏ tiền ra thì con sẽ không còn nhiều tiền để dành mua xe đạp mới.

Sinh nhật đi bowling sẽ rất vui nhưng mời các bạn tới chơi trò chơi tại nhà cũng sẽ vui.

Bước 5: Ra quyết định. Con sẽ đi chơi bowling với gia đình vào đúng ngày sinh nhật còn cuối tuần con sẽ mời các bạn tới nhà chơi.

Bước 6: Đánh giá sự thành công của quyết định. Sau buổi sinh nhật mời các bạn, con và mẹ sẽ nói chuyện xem quyết định của con có sáng suốt không nhé.

8. Thử và sai (Trial and error)

Giúp bé học những phương thức khác nhau và cải thiện thêm sau mỗi bài học.

- Xây tòa lâu đài bằng cát thật cao: hãy thử những khuôn khác nhau, lượng nước cho vào cát

- Thay đổi quy trình buổi sáng để không làm mọi việc không quá vội vàng: thử những trình tự khác nhau – mặc quần áo, đánh răng, chải đầu, đi giày, ăn sáng.

- Cách tiêu tiền: Đề dành tiền lâu hơn để mua món đồ to hơn, hoặc tiêu số tiền nhỏ hơn. Giúp bé lên kế hoạch trước.

9. Con nghĩ cái này hoạt động thế nào? (How do you think this works?)

Hỏi bé những câu hỏi đơn giản khi bạn và bé cùng dùng những vật dụng máy móc nào đó. Có thể cả bạn và bé đều không biết rõ câu trả lời nhưng bạn có thể cùng bé tìm hiểu.

- Máy cắt cỏ.

- Xe ô tô.

- Toa lét.

- Máy rửa bát.

- Vòi phun nước.

- Xe chở rác.

Như vậy là Giáo dục sớm cho trẻ đã giới thiệu xong các bạn phần dạy trẻ phương pháp tư duy. Chúc các bạn thành công.

Theo giaoducsom

XEM THÊM

BÍ QUYẾT CỦA "NGƯỜI MẸ DO THÁI" NUÔI DẠY CON THÀNH THIÊN TÀI

(GDVN) - Với hơn 13 triệu dân nhưng chiếm gần 40% tỉ lệ người đoạt giải Nobel toàn thế giới, Israel được cho là một dân tộc thông minh nhất thế giới. Một trong những “bí quyết” đó là cách nuôi dạy con thông minh ngay từ thuở nhỏ. Nhân kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam và Israel, ngày 30/6 tại Hà Nội đã diễn ra buổi Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm về phương pháp nuôi dạy con của các bà mẹ Israel. Buổi Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều phụ huynh đang nuôi con nhỏ. Xu hướng trẻ con được độc lập Một trong những điều giúp trẻ em Israel có những suy nghĩ tự lập, thông minh là được hoàn toàn  tự do bộc lộ ý tưởng, quan điểm của mình trước bố mẹ, thậm chí những ý tưởng đó trái với những gì mà bố mẹ chúng mong muốn. Kinh nghiệm từ bà Meirav Eilon Shahar, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Israel tại Việt Nam cho thấy, bản thân bà có 3 người con, với những phương pháp giáo dục khác nhau, 3 đứa lớn lên sẽ có những nhận thức cũng khác nhau. Bà Meirav Eilon Shahar nhận định, bố mẹ nào cũng mong điều tốt đẹp đến với con cái, cũng muốn điều chỉnh, xây dựng một phương pháp giáo dục cho con tốt nhất trong một thế giới đầy biến động. Nhưng quá trình này cần điều chỉnh lâu dài. Bà Meirav Eilon Shahar chia sẻ kinh nghiệm nuôi dạy con với các bà mẹ trẻ tại Hà Nội. Ảnh Xuân Trung Trong cuộc sống, nhiều lúc cha mẹ ép con phải thực hiện điều này, điều kia, nhưng ở Israel thì không có chuyện đó. Ngược lại, bà Meirav Eilon Shahar cho biết, ở đất nước bà, người ta tìm một cách khác để cho con có được những cách làm không giống với những điều mà cha mẹ mong muốn. Ở đất nước với 3/4  là sa mạc, dân số chủ yếu là người Do Thái, trong các phương pháp nuôi dạy con không chỉ giờ mới có mà đã được ghi chép từ những năm 200-250 SCN trong sách Talmudh và Kinh Koran. Bà Meirav Eilon Shahar cũng chia sẻ một điểm chung mà các cha  mẹ ở Việt Nam và Israel đều rơi vào, đó là trẻ con thường lấy cha mẹ, thầy cô là một hình mẫu, kể cả trong cách nói chuyện và hành động đều chịu ảnh hưởng rất nhiều từ đây. Do đó, cha mẹ có sự ảnh hưởng rất lớn tới việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ. Sự phát triển nhân cách đó đặt trong thời đại CNTT, khoa học phát triển thì tính cách của trẻ sẽ ngày càng phức tạp, thậm chí bố mẹ chúng đôi khi không theo kịp sự phát triển này. Đó là một xu hướng dẫn đến trẻ con được độc lập hơn. “Tôi có ba đứa con, mỗi đứa có cách giáo dục bằng phương pháp khác nhau, do đó cách nhận thức của ba đứa cũng khác nhau. Điều đó cho thấy, dạy con không còn là một phương pháp áp đặt cho tất cả, các con cần được tôn trọng ở các ý tưởng, mặc dù ý tưởng đó khác với ý tưởng của bố mẹ, thậm chí các con có thể tranh luận với bố mẹ để tạo nên suy nghĩ sáng tạo, không còn là một khuôn mẫu nữa” bà Meirav Eilon Shahar nói về kinh nghiệm giáo dục con của mình. Ở đất nước luôn coi trọng giá trị gia đình và những giá trị riêng của từng thành viên này, Israel được coi là nước có nền giáo dục tiên tiến. Bản thân bà Meirav Eilon Shahar là một nhà ngoại giao, công việc đi thường trú tại nhiều nước, với mỗi nước bà đều dạy cho con mình cách thích nghi với môi trường sống. Đặc biệt giáo dục cho con biết quan tâm lẫn nhau. Điều đó chẳng khác nào đối xử với con của mình như một người lớn, tạo cho con có một trách nhiệm, từ đó có ý thức hơn. Nhưng “dù sao trẻ con vẫn là trẻ con nên phải được vui chơi, trách nhiệm quy định cũng chỉ ở mức độ nhất định. Thường xuyên cho trẻ tham gia các hoạt động ngoại khóa để phát triển thiên hướng và định hình hướng đi lâu dài cho trẻ” bà Meirav Eilon Shahar chia sẻ. Ngoài ra, một cách giáo dục nhằm tăng tính tư duy của con là khuyến khích con đặt câu hỏi, con hỏi càng nhiều càng tốt. Vì ngoài nghĩa vụ là quyền lợi được tôn trọng, quyền được thất bại thì còn có quyền có ý kiến riêng. “Thất bại kể cả người lớn và trẻ em đều phải trải qua, trẻ con có thể được thất bại nhưng người lớn không được phán xét mà coi đó là cơ hội để học thành công”.  Một số quan niệm nuôi dạy con “độc đáo” của người Do Thái Ở Việt Nam phần lớn quan niệm thương con là phải chiều chuộng, con đòi gì được nấy, làm hết phần việc của con mà đáng ra con phải làm... Qua chia sẻ của bà Meirav Eilon Shahar thì ở đất nước Israel hoàn toàn ngược lại, họ đều có phương pháp giáo dục con để tạo sự độc lập trong cách sống. Ở Israel trẻ em 2 tuổi có thể làm được mọi việc sinh hoạt cá nhân, bố mẹ không phải lo. Tự cho trẻ cách sống tự lập là một trong những phương pháp giáo dục trẻ tại Israel. Ảnh minh họa Điều này cũng được thể hiện qua việc giới trẻ ở Israel khi đến 18 tuổi có bạn trai hay gái đều được ra ở riêng. Cứ hàng tuần, tới chiều thứ 6 phải trở về gia đình để ăn cơm, trước khi ăn cơm người bố thường đọc Kinh, trong nội dung đó nhắc lại cho người con phải biết ơn ông bà, bố mẹ đã sinh ra con. Nhờ có mẹ mới giữ được ngọn lửa cho gia đình. Điều này lặp đi lặp lại liên tục trong quãng đời của người con và giúp cho người con thêm gắn bó với gia đình hơn. Bà Lại Thị Hải Lý, chuyên gia giáo dục có nhiều năm kinh nghiệm sống và làm việc tại Israel chia sẻ những điều tai nghe, mắt thấy về cách nuôi dạy con của phụ nữ Israel rằng, người Israel yêu thương con phải lựa chọn hai tình yêu: Tình yêu dòng nước mát và tình yêu dòng máu đào. Người Israel quan niệm, khát nước thì có thể uống và chỉ là nhất thời nhưng máu đào đổ vào có thể yêu con, đem lại lợi ích suốt đời cho con, đào tạo đứa trẻ trở thành bản lĩnh thực sự mạnh mẽ trong đường đời. Người mẹ Do Thái nói rằng “phụ huynh 100 điểm không bằng phụ huynh 80 điểm”, vì họ có ba điều mà người mẹ không nên làm với con. Thứ nhất là không thỏa mãn trước, không thỏa mãn tức thời yêu cầu của con, không thỏa mãn quá mức yêu cầu của con. Giải thích vì sao người phụ nữ Do Thái không thích phụ huynh 100 điểm, vì cho rằng cha mẹ “ăn giấu” 20% tình yêu con trở thành những người có lí chí, có khoa học, có nghệ thuật, như vậy phụ huynh mới tuyệt vời. Ở Israel có những trường quý  tộc nhưng lại đào tạo và rèn luyện cho học sinh biết được khó khăn, thử thách. Đó lí giải vì sao 20% “ăn giấu” của phụ huynh thường không được biết tới. Và người Israel tự đưa ra công thức cho chỉ số vượt khó AQ của họ là: 20% IQ + 80% (AQ + EQ) = 100% thành công. Bên cạnh đó, người dân Israel luôn có những suy nghĩ làm sao phát huy hết được tối đa năng lực của mỗi người. Mặc dù là nước có dân số ít nhưng Israel luôn là nước dẫn đầu thế giới về những người tài giỏi, ví như Albert Einstein, Karl Marx (nguồn gốc từ Israel),... Những người Israel tin rằng, ở môi trường nào có điểm số tốt sẽ là trường học tốt, trường học tốt sẽ có tấm bằng đẹp, tấm bằng đẹp sẽ có công việc tốt, nhưng công việc tốt khác với người có sự nghiệp thành công. Những bà mẹ Do Thái luôn nhớ một câu châm ngôn “Con Lừa thồ sách”, ý  muốn gửi một thông điệp tới các con rằng: “Nếu chỉ đọc sách mà không ứng dụng nó trong cuộc sống thì cũng chỉ là trí tuệ chết mà thôi”. Để kết thúc cho bài viết này, xin được trích dẫn một câu nói nổi tiếng của người Israel rằng: “Bố mẹ đừng làm quản gia mà hãy làm quân sư cho con. Tuyệt đối không rơi vào căn bệnh 421 (Một đứa con khiến cả gia đình phải lo đó là bố  mẹ, ông bà, điều đó chẳng khác cha mẹ sẵn sàng là nô lệ của con)”.  Nguồn: Giáo dục Việt Nam

XEM THÊM

TẠI SAO PHẢI DẠY CON TỪ THỦA LÊN BA?

Ba năm đầu tiên là giai đoạn định hình tất cả loại tính cách: yêu thương, giận hờn, ganh ghét… vì thế cha mẹ cần dạy cho con những giá trị đạo đức, lối sống, cách cư xử với người xung quanh ngay từ đó. Theo thạc sĩ xã hội học Trần Đình Dũng, quá trình định hình nhân cách của một đứa trẻ luôn luôn đi theo giai đoạn 3 năm. Tuy nhiên, thông thường mọi người hay chú ý đến các mốc 6 năm, 12 năm, 18 năm… mà quên đi giai đoạn 3 năm đầu đời, giai đoạn nền tảng để hình thành nhân cách. Cũng như khi nhìn một tòa nhà, người ta thường quan tâm đến kiến trúc tổng thể, phòng ốc, thiết kế nội thất, ít khi nào nhìn vào nền móng bên dưới. Cũng thế, 3 năm đầu đời là nền móng mà không ai nhìn thấy, tuy nhiên nó cũng giống như móng của một ngôi nhà có vững thì công trình ấy mới bền chắc với thời gian. Thông thường trong 3 năm đầu đời của trẻ, cha mẹ thường để ý nhiều đến những chuyển biến về mặt thể chất cho con, dành cho bé nguồn dinh dưỡng tốt nhất, sự chăm sóc tối ưu. Song theo thạc sĩ Đình Dũng, điều quan trọng nhất mà nhiều phụ huynh lại quên đó chính là việc xây dựng nhân cách cho con, dạy cho con những giá trị đạo đức, lối sống, cách cư xử với những người xung quanh. Phụ huynh hãy xây dựng cho con sự tự tin bằng việc dẫn bé theo mỗi khi đi ra ngoài để bé được tiếp xúc với người lạ, môi trường lạ, âm thanh lạ. Ảnh: Thụy Ân. Thế giới hữu hình và thế giới vô hình Thế giới hữu hình là những gì hiển hiện, có thể nhìn thấy, chạm đến, những điều có thể cân đong đo đếm được. Trong 3 năm đầu đời của trẻ, nhiều bậc cha mẹ thường dành quá nhiều ưu tư và lo lắng về thế giới hữu hình của con mà quên đi điều cần lưu ý nhất, đó là thế giới vô hình, là tính cách, nhân cách của bé, là tinh thần, tâm hồn, thái độ, nội tâm… Trong một buổi trò về kỹ năng làm cha mẹ, khi được hỏi “Các bạn muốn con mình sau này sẽ trở nên như thế nào?”, hầu hết ông bố, bà mẹ trẻ đều nghĩ ngay đến những điều hữu hình "Tôi muốn con mình thành bác sĩ, kỹ sư, nhà giáo, doanh nhân"… Tất cả đều đúng, đều tốt đẹp, nhưng không hoàn toàn đúng với thời gian. "Có bao giờ chúng ta nghĩ giống như nhà văn Sơn Nam: 'Tôi muốn con mình trở thành người tử tế, con mình lớn lên trở thành một người chính trực, trung thực, cho bản thân con, cho gia đình nhỏ, không gian nhỏ của con và cho xã hội'?. Quan trọng hơn cả là nền móng, giá trị gia đình, là niềm tin, nghị lực, nội lực bên trong mỗi con người. Nó giúp chúng ta đứng vững, không khom lưng, không khuỵu gối, đó mới chính xác là điều chúng ta nên dạy cho con mình", thạc sĩ Đinh Dũng gợi mở. Trẻ lên ba, cả nhà tập nói Khi trẻ đang tập nói và khi bé nói sai, ông Dũng khuyên, phụ huynh cần phải sửa ngay lập tức từng chữ một. Nếu không sửa kịp thời, ngay lập tức bé đã tiếp nhận vốn từ sai. Và khi người lớn cho bé vốn từ sai thì mai này lớn lên khả năng bé nói ngọng rất cao. Nghiên cứu khoa học cho thấy, em bé nào nói sai chữ, sai âm thì khi lớn lên khả năng thẩm âm giảm đến 50%, khi trẻ học nhạc hay ngoại ngữ sẽ bị thua thiệt hơn nhiều so với những em bé được bố mẹ sửa cho ngay khi còn nhỏ. Làm thế nào để “dạy con từ thuở lên ba”? Theo thạc sĩ Đinh Dũng, bất kỳ bố mẹ nào cũng yêu con, và nên thể hiện tình cảm với con mình. "Hãy yêu thương con theo cách mà chúng ta muốn được yêu thương. Không phải ai cũng biết cách bày tỏ tình cảm với con, nhưng hãy bắt đầu bằng hai cách vuốt ve và nói chuyện với bé". Người mẹ có thể học hỏi từ bài học nuôi con theo phương pháp kangaroo, ôm con vào lòng, vuốt ve làn da bé, nắm tay bé, xoa lưng bé, xoa đầu, mân mê từng lọn tóc của bé… Qua đó trẻ sẽ cảm nhận được tình thương, cảm nhận được làn da của người thân thông qua xúc giác, hơi ấm tỏa ra từ thân nhiệt của cha mẹ, mùi hương cơ thể của mẹ, có khi bé sẽ ghi nhớ đến suốt đời. Nghiên cứu khoa học cho thấy trong 3 năm đầu tiên, việc va chạm thân thể và nói chuyện với con quan trọng gấp nhiều lần so với dinh dưỡng. 3 năm đầu tiên là giai đoạn định hình tất cả tính cách: yêu thương, giận hờn, ganh ghét, đặc biệt đây cũng chính là giai đoạn hình thành nên nhân cách của một con người. Điều tiên quyết trong việc định hình và hoàn thiện nhân cách chính là thông qua sự tự tin. Do đó khi ở nhà, cha mẹ hãy chăm sóc con thông qua những cử chỉ vuốt ve, va chạm, nói chuyện với bé. Khi ra ngoài xã hội, hãy xây dựng cho trẻ sự tự tin bằng việc dẫn bé theo mỗi khi đi ra ngoài để bé được tiếp xúc với người lạ, môi trường lạ, âm thanh lạ. Từ đó bé sẽ có thêm thông tin, hình ảnh, hình khối, màu sắc, âm thanh, tự nhiên bên trong sẽ xuất hiện sự tự tin. Chắc chắn khi ấy trẻ sẽ có thêm những trải nghiệm cuộc sống rất thú vị. Trong 3 năm đầu đời, trẻ học qua thông tin rất ít, chủ yếu qua hình ảnh và phản ánh chính xác những điều người lớn dạy cho mình. Khi nhìn thấy mọi người lễ phép với ông bà nội ngoại, bé nhìn thấy sẽ tự động lễ phép với ông bà, bố mẹ. Vì vậy muốn dạy con biết lễ phép, bố mẹ cần thay đổi cách hành xử của mình cho phù hợp để làm gương. Tự tin là giá trị của chính bản thân bé, còn lễ phép là giá trị của cộng đồng, kính trên nhường dưới. Để dạy cho bé tính lễ phép, chỉ cần cho bé nhớ 4 chữ: Cảm ơn – Xin lỗi – Đi thưa – Về chào. Khi con cư xử trong môi trường gia đình, môi trường xung quanh, hàng xóm, bạn bè của bố mẹ mà trẻ thực hành một cách nhẹ nhàng, duyên dáng, thật lòng, thì hãy yên tâm rằng khi bé bước ra ngoài cuộc sống sẽ không quá tự cao, cũng không quá rụt rè nhút nhát. Sự trung thực là điều cuối cùng phụ huynh cần dạy cho bé trong giai đoạn 3 năm đầu đời. Tuy nhiên, hầu hết bậc cha mẹ trẻ hay quên điều này.  Khi dạy trẻ, hãy tâm niệm rằng: “Nếu con giỏi sẽ có người giỏi hơn con, nếu con giàu sẽ có người giàu hơn con, nhưng nếu con trung thực thì sẽ không có ai trung thực hơn con, vì bản chất của sự trung thực là trung thực”. Để dạy cho trẻ trung thực, bước đầu tiên, đơn giản nhất, chỉ cần dạy cho bé gọi tên đúng sự việc. Trung thực là câu chuyện cha mẹ có thể đúc kết từ cuộc sống, từ cách cư xử hàng ngày để nói chuyện với con và dạy cho con. Khi trẻ đã có sự tự tin, lễ phép và sự trung thực, sau này trưởng thành bé sẽ biết không gây tổn hại cho bản thân, không gây tổn hại cho người khác. "Đừng để ý quá nhiều về thế giới hữu hình. Hãy chú trọng nhiều đến thế giới vô hình, bao gồm ý thức, nhân cách, quá trình định hình nhân cách quan trọng nhất là tự tin, lễ phép, trung thực. Từ đó trẻ có một năng lực để chơi, đón nhận thông tin mới, khoảng không gian càng lớn. Với ba giá trị này thì bé sẽ đứng vững khi bước ra thế giới bên ngoài", ông Dũng khuyên. Bên cạnh đó, phụ huynh đừng quên dạy cho con nói điều mình làm và làm điều mình nói. "Trong quá trình trưởng thành, cha mẹ cần dạy cho con cách đón nhận những quan điểm trái chiều, xây dựng nhân cách cho con. Nuôi con là việc không hề đơn giản, dạy con là một hành trình gian truân đến suốt đời", theo thạc sĩ Đinh Dũng… (Nguồn Vnexpress)

XEM THÊM

TÀI NĂNG CỦA TRẺ PHÁT TRIỂN TỐT NHẤT TRƯỚC 6 TUỔI

Theo các nhà nghiên cứu, tuổi vàng phát triển của trẻ là từ 0 đến 6 tuổi nên cần thực hiện những kích thích nhằm giúp bé bộc lộ tài năng sớm. Giáo dục mầm non vì thế phải chú trọng phát triển trí thông minh cho trẻ. Bộ GD&ĐT vừa công bố thông tư ban hành quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, trong đó có những tiêu chí như: 100% trẻ phải được bảo đảm an toàn về thể chất và tinh thần; không xảy ra dịch bệnh và ngộ độc thực phẩm; được khám sức khoẻ định kỳ; có ít nhất 85% trẻ phát triển bình thường về cân nặng và chiều cao theo tuổi.... Các chuyên gia giáo dục cho rằng, trong số điều kiện công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia còn thiếu tiêu chí về kết quả đào tạo trẻ dưới 5 tuổi. Theo những kết quả đã được công bố của Viện nghiên cứu phát triển trẻ thông minh sớm thì tiềm năng của một đứa trẻ được xác định trong những năm đầu, từ giây phút đầu tiên của cuộc sống đến những năm tháng chăm sóc ở gia đình và cơ sở nuôi dạy trẻ. Giai đoạn mẫu giáo rất quan trọng trong việc phát triển tiềm năng của trẻ. Ảnh: Thi Trân. Trong một hội thảo về trẻ thông minh sớm, tiến sĩ Phạm Mai Chi cho biết, các nghiên cứu và tìm hiểu về não bộ trẻ cho kết quả: một nửa sự phát triển quan trọng của não bộ ở đứa trẻ được hoàn thành vào thời điểm nó bắt đầu học mẫu giáo. Đặc biệt, trẻ em có các mạch thần kinh nếu không được kích thích trước khi học mẫu giáo thì sẽ không bao giờ có được sự thông minh đáng có. Bà cho rằng, 0-6 tuổi là thời kỳ vàng, cửa sổ của các cơ hội giáo dục khai mở tiềm năng cho trẻ. Thời kỳ tốt nhất để phát triển sự gắn bó về mặt xã hội và tiếng nói của trẻ là trước 2 tuổi, nhận biết chữ là trước 3 tuổi và học đếm là trước 4 tuổi. Tiến sĩ Mai Chi cho hay bộ não trẻ ngay từ sơ sinh đã có những tiềm năng đáng kinh ngạc: lúc mới sinh trọng lượng não bằng 25% não người trưởng thành, 9 tháng tuổi gấp đôi so với não sơ sinh, 3 tuổi gấp 4 lần lúc mới sinh và 6 tuổi hầu như hoàn thiện về cấu trúc. Bà dẫn lời A.Makarenko từng dự đoán nền móng của giáo dục được xây dựng vững chắc từ trước 5 tuổi, nó chiếm 90% cả quá trình giáo dục. Thực chất, đó là giáo dục khai phá và phát triển tiềm năng của con người.  Quy luật “tài năng thuyên giảm” tồn tại trong quá trình phát triển tài năng và tố chất của trẻ em. Giáo sư Shichida (Nhật Bản) từ những năm 1950 đã dành nhiều thời gian nghiên cứu về phương pháp giáo dục mầm non. Những phát hiện và kết luận của ông đã làm xôn xao dư luận với phương pháp giáo dục sớm cho trẻ được nhiều trường mầm non áp dụng. Theo đó, khoa học đã chứng minh rằng, não người phát triển với tốc độ cao nhất là trong giai đoạn sơ sinh, và quá trình phát triển gần như được hoàn thành khi ta 12 tuổi. Chính vì vậy, thực hiện những kích thích nhằm giúp bé có thể bộc lộ tài năng nên bắt đầu càng sớm thì hiệu quả càng cao.  Mặt khác, ở não phải có một đường dẫn (vừa là đường đi của năng lượng cơ thể, vừa là nơi xử lý thông tin), khi bé được 6 tuổi thì đường dẫn này sẽ được hình thành một cách toàn vẹn. Chính vì thế mà khả năng để phát triển những tài năng của trẻ sẽ giảm đi một cách nhanh chóng cùng với độ tuổi của bé. Giáo sư Shichida cũng đã công bố nghiên cứu về sự quan trọng của “Chế độ dinh dưỡng” từ năm 1980. Với kinh nghiệm của bản thân, ông khẳng định thực phẩm dinh dưỡng và sự phát triển của não bộ là những thứ không thể tách rời. Khái niệm “Chế độ dinh dưỡng” đã được áp dụng vào lĩnh vực giáo dục. Ông cũng cân nhắc những tác động, kích thích tích cực để giúp não bộ phát triển một cách toàn diện mà không tạo ra sự chênh lệch giữa não trái và não phải. "Các bài tập thể dục và chế độ dinh dưỡng thích hợp cần được quan tâm vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tinh thần và thể chất của trẻ. Bên cạnh đó, giáo dục mầm non, mẫu giáo cần đặt mục tiêu quan trọng là giáo dục toàn bộ nhân cách và nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, dạy bé những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống, các quy tắc xã hội, cũng như việc phát triển những cảm xúc và tinh thần cộng đồng", một chuyên gia nghiên cứu về phát triển thông minh sớm cho trẻ nói. Nguồn VnExpress

 

XEM THÊM

BẠN ĐÃ BIẾT CÁCH KHEN NGỢI CON CHƯA?

       Khen ngợi trẻ là một trong những việc làm mà các bậc cha mẹ cần chú ý quan tâm. Bạn hãy biết tận dụng cơ hội để khen ngợi, cổ vũ những việc làm tốt của con trẻ. Những lời khen còn đáng giá hơn bất cứ phần thưởng nào cha mẹ dành cho con cái. Thế nhưng, quá lạm dụng lời khen lại có thể gây phản tác dụng...

        Mỗi ngày, bé Anh Ngọc được mẹ đưa qua nhà bà ngoại chơi rồi ở đó đến cuối ngày khi ba mẹ đi làm về mới qua đón. Bà ngoại của Anh Ngọc lại rất khéo, thường xuyên áp dụng chính sách cho bé Anh Ngọc "ăn bánh phỉnh" mỗi khi cần bé thực hiện điều gì đó, chẳng hạn như muốn bé ăn nhiều, hay muốn bé hát một bài nào đó...Buổi tối bé Ngọc ở cùng ba mẹ, do ban ngày làm việc căng thẳng và mệt mỏi nhiều khi mẹ bé không quan tâm nhiều và để ý đến thái độ của bé, mẹ muốn bé tập viết chữ nhưng "ra lệnh" theo nguyên tắc "cứng nhắc" nên bé tỏ thái độ rất hờ hững và có phần hơi bất hợp tác.Có bữa về sớm qua nhà bà ngoại, mẹ bé nghe bà ngoại phản ứng: "Trẻ con rất hảo ngọt, chúng rất khoái được khen ngợi, nói ngọt ngào với chúng. Mình phải tâm lý một chút sẽ hiểu được chúng và bé sẽ nghe theo mình thôi..." khi chị quát bé Ngọc không được nghịch bẩn.

     Từ câu chuyện trên đặt ra vấn đề: liệu với bất cứ sự việc nào các bậc cha mẹ đều "phải" khen trẻ để chúng ngoan, nghe theo lời của cha mẹ?

Bé thích "ăn bánh phỉnh"

         Các bậc cha mẹ không nên quên tâm lý của trẻ là thích được dỗ ngon dỗ ngọt, được khen hơn chê. Cha mẹ biết khen đúng chỗ, động viên đúng lúc, cổ vũ những việc làm tốt của con trẻ sẽ khiến cho con mình phấn khởi, vui vẻ và sẽ dễ dàng nghe lời dạy bảo của cha mẹ hơn.Nếu sử dụng đúng mức, đúng cách, khen ngợi trẻ là cách để duy trì hành vi tốt của trẻ và bé sớm nhận thấy rằng lời khen ngợi của cha mẹ là phần thưởng, là sự khuyến khích đối với bé. Tuy nhiên, nhiều bậc cha mẹ thường có xu hướng khen ngợi trẻ bừa bãi, nhất là khi họ khen ngợi những cố gắng của trẻ, điều này có thể khiến những lời khen ngợi đó dần mất đi giá trị.Vấn đề ở đây không phải là bạn khen bé điều gì mà là cách bạn đưa ra lời khen ngợi như thế nào. Bạn cần đưa ra những lời khen ngợi cụ thể và hãy chú ý tới bé khi bạn khen bé. Bạn càng khen ngợi cụ thể bao nhiêu thì càng dễ truyền tải những thông tin quan trọng tới con bấy nhiêu. Những lời khen cụ thể còn đáng giá hơn bất cứ phần thưởng nào cha mẹ dành cho con cái. Khi bé thu dọn đồ chơi, bạn có thể khen ngợi bé là một cô bé, cậu bé gọn gàng, ngăn nắp thay vì chỉ khen ngợi chung chung như "Con ngoan quá!", "Con giỏi quá"... Với những lời khen ngợi cụ thể, bé sẽ biết chính xác bé đã làm điều gì đúng. Có thể là "Cảm ơn con đã nhặt rau, lau bàn giúp mẹ", "Mẹ rất vui khi con chào hỏi lễ phép với ông bà!"... Những câu nói đơn giản đó lại có sức mạnh kỳ lạ, tạo sự gần gũi giữa cha mẹ và con cái.

        Với trường hợp của bé Anh Ngọc, bà ngoại của bé là một người có kinh nghiệm nuôi dạy con nhỏ nên ngoài việc thường xuyên khen ngợi bé trong những việc làm cụ thể, chẳng hạn như "bé tự mặc áo được rồi, bé ngoan quá", hay "hôm nay bé giỏi quá đã không đi dép ngược rồi"..., bà còn hay dùng những lời lẽ ngọt ngào, nhẹ nhàng để chỉ bảo bé nên bé "chỉ thương bà ngoại nhất trên đời".

        Theo các nhà tâm lý, lời khen đối với trẻ rất quan trọng, đó là yếu tố động viên - khích lệ và tạo cho trẻ sự tự tin cần thiết trong cuộc sống. Một em bé vừa chập chững biết đi, ba mẹ vỗ tay khen "cố lên, con sắp đi được rồi", nó hiểu rằng việc nó cố gắng đi đang được khuyến khích.Con trẻ được điểm mười ở môn tập viết nhận được lời khen của mẹ "con viết chữ ngay ngắn thẳng hàng, đẹp lắm con ạ", nó hiểu rằng "tài năng" của nó được công nhận...

Mặt trái của lời khen

       Con cái rất thích được khen thưởng, nhất là khi nó biết bạn nhận ra các giá trị và tài năng của chúng. Nhưng bạn sẽ phá bỏ niềm tin của chúng nếu cứ mỗi chút gì bạn cũng biến chúng thành "ngôi sao", đưa chúng lên tận mây xanh, dù chuyện lớn hay chuyện nhỏ cũng thế. Khen con không đúng chỗ có cái hại đầu tiên là tập cho con cứ mãi ngóng trông một lời khen cho một hành động không có gì để đáng khen cả. Do đó, các phụ huynh cần lưu ý khi khen ngợi con. Tuyên dương lúc trẻ có hành động đúng mực chính là một động lực giúp trẻ ngày càng xuất sắc hơn. Những lời khen sáo rỗng, bừa bãi, không đúng với khả năng của trẻ sẽ khiến bé ngộ nhận về bản thân.Vẫn biết rằng bậc phụ huynh nào cũng mong muốn con mình là số một, nhưng nếu bạn thường áp đặt suy nghĩ của bản thân lên trẻ thì có thể khiến chúng mất khả năng sáng tạo và không thể định hướng cho mình.

        Vào đầu năm lớp 3, buổi học đầu tiên, với mong muốn con mình mạnh dạn hơn, tự tin hơn, bé Gia Bảo được mẹ khuyến khích "... khi lớp bầu chọn lớp trưởng thì con nhớ giơ tay tự nhận làm lớp trưởng nhé, chắc chắn con sẽ làm tốt mà!"... Nhưng qua một thời gian ngắn với bản tính nhút nhát, ít nói, bé Gia Bảo đã không bộc lộ được những tính cách của một lớp trưởng xông xáo, bạo dạn, khiến nhiều bạn học trong lớp phản ứng lại mỗi khi lớp trưởng thông báo điều gì và trong cả thời gian học tập, khiến cho cô giáo chủ nhiệm phải họp lớp để bầu chọn lớp trưởng mới. Chính chuyện này đã khiến cho bé Gia Bảo bị "sốc" một thời gian dài mới lấy lại được bình thường. Vấn đề ở đây là nếu bố mẹ mong muốn hay tâng bốc con mình quá mức sẽ khiến trẻ xấu hổ vì thấy mình chưa đạt đến điều đó hoặc khiến con cái sống trong ảo tưởng về bản thân.

Có nhiều trường hợp người mẹ đi đâu cũng tự khen con mình học giỏi nhất lớp khiến cho đứa con đi đâu cũng thấy ngượng ngùng, vì thực ra mình chưa đạt đến mức đó. Nếu bạn cho rằng khen chỉ là để lấy lòng trẻ hay khen lấy lệ thì những lời khen đó sẽ chẳng còn ý nghĩa nữa... Nếu để ý chúng ta rất dễ nhận ra rằng, đối với hầu hết các đứa trẻ trong gia đình, việc khen ngợi trẻ thường xuyên có thể có tác dụng trong một thời gian nhất định khiến chúng làm mọi việc tự giác và hào hứng hơn, nhưng rồi sau đó dường như những đứa trẻ cứ "nhờn" dần và chẳng còn hứng thú với những lời khen cứ được lặp đi lặp lại mãi.

Khen con chân thành, đúng đắn

Thật ra, nhiều bậc phụ huynh đều biết lời khen có tác dụng rất tốt trong việc dạy bảo con cái nhưng nếu không biết cách, những lời nói ấy sẽ không hiệu nghiệm và có khi còn phản tác dụng.Vì thế, những lời khen chân thành, cụ thể đều tốt cho con bạn vì chúng đem lại lòng tự tin, kích thích tính sáng tạo, thúc đẩy động cơ học tập, lao động và củng cố mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình.

Nhưng các bậc phụ huynh cũng nên biết chỉ khen ngợi con trong các trường hợp đúng đắn. Làm như thế sẽ mang đến lợi ích nhất định, giúp trẻ càng cố gắng hơn để bù đắp khiếm khuyết và phát huy ưu điểm của bản thân. 

XEM THÊM